St Andrew's Church, South Huish

Kościół św. Andrzeja w South Huish (St Andrew's Church) to średniowieczny kościół parafialny w stanie ruiny, położony w dystrykcie South Hams w hrabstwie Devon w Anglii. Pozbawiony dachu, stoi pod otwartym niebem. Jest zabytkiem wpisanym do rejestru na poziomie Grade II*, a opiekuje się nim organizacja Friends of Friendless Churches.

Czym jest kościół św. Andrzeja w South Huish?

To pozostałości dawnego kościoła parafialnego wsi South Huish, w wiejskiej okolicy niedaleko wybrzeża południowego Devonu. Do dziś przetrwała tylko powłoka budynku: mury nawy i prezbiterium oraz wieża zachodnia, wszystkie bez dachu. W National Heritage List for England ruiny mają kategorię Grade II*, przyznawaną szczególnie ważnym obiektom o znaczeniu wykraczającym poza zwykłą wartość zabytkową.

Jak stary jest ten kościół?

Nawa i prezbiterium pochodzą z XIII wieku. Wieżę zachodnią dobudowano na początku XV wieku. Przez kilkaset lat świątynia służyła okolicznym rolnikom, aż osadnictwo w okolicy przesunęło się gdzie indziej.

Dlaczego go opuszczono?

W 1866 roku wikary z West Alvington, do którego parafii należała ta kaplica, uznał, że kościoła nie warto odnawiać. Lokalna opowieść mówi o szybie, która wypadła podczas nabożeństwa, ale według innych źródeł powodem było kurczenie się wspólnoty, bo ludzie osiedlali się bliżej wsi Galmpton. W 1869 roku w Galmpton zbudowano nowy kościół, Holy Trinity. Źródła podają nieco różne daty decyzji, więc rok warto traktować ostrożnie.

Co stało się z wyposażeniem?

Po opuszczeniu kościoła wiele elementów przeniesiono w inne miejsca:

• dzwony i chrzcielnica trafiły do kościoła Holy Trinity w Galmpton;
• średniowieczny parawan (ekran) przewieziono do Bowringsleigh House;
• arkadę południowej nawy bocznej wykorzystano ponownie w kościele w Dodbrooke;
• kropielnica trafiła do Holy Trinity w Salcombe;
• fragmenty dwóch alabastrowych retabulów z XV wieku, odnalezione w 1857 roku, znajdują się dziś w Galmpton.

Pozbawiona wyposażenia i dachu budowla niszczała przez prawie sto lat.

Kto opiekuje się nią dziś?

Friends of Friendless Churches, organizacja charytatywna ratująca zagrożone zabytkowe miejsca kultu, przejęła ruinę w 1976 roku na podstawie 999-letniej dzierżawy liczonej od 1 stycznia 1976. Teren pozostaje poświęcony, a każdego lata odbywa się wśród murów doroczne nabożeństwo. Dostęp do ruin jest otwarty, można więc obejść zachowane mury i wieżę.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Andrzeja w South Huish jest nadal używany? Nie jako zwykły kościół parafialny. To poświęcona ruina, w której raz w roku, latem, odprawia się nabożeństwo.

Czy można wejść do środka? Friends of Friendless Churches wskazują, że ruiny są dostępne, więc zwiedzający mogą obejrzeć teren.

Gdzie są dawne dzwony i chrzcielnica? Przeniesiono je do kościoła Holy Trinity w Galmpton, który w 1869 roku zastąpił św. Andrzeja.

Do kogo należy ruina? Jest w dzierżawie Friends of Friendless Churches od 1976 roku.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

South Huish to spokojny, pełen atmosfery przystanek dla osób zainteresowanych średniowieczną architekturą, historią Kościoła i krajobrazem South Hams. Kontrast między pozbawioną dachu skorupą a wiktoriańskim kościołem, który zastąpił ją w pobliskim Galmpton, dobrze pokazuje, jak w XIX wieku zmieniały się wiejskie społeczności.