Schoonselhof

Schoonselhof to cmentarz w Hoboken, południowym przedmieściu Antwerpii w Belgii, uważany za jeden z najpiękniej urządzonych cmentarzy we Flandrii. Łączy funkcję miejsca pochówku z charakterem rozległego parku krajobrazowego, co czyni go nietypowym celem spaceru dla mieszkańców i odwiedzających Antwerpię.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Historia terenu sięga początku XII wieku, kiedy istniało tu gospodarstwo znane jako Sconsele — od tej nazwy pochodzi dzisiejsza nazwa Schoonselhof. W 1544 roku majątek nabył wpływowy florencki bankier Gaspar Ducci. Od tego momentu Schoonselhof zyskał status „Hof van Plaisantie" — letniej rezydencji poza murami miasta, gdzie zamożni mieszczanie Antwerpii spędzali czas wolny z dala od miejskiego zgiełku. W 1779 roku ówczesna właścicielka, Marie Louise du Bois, wzniosła na terenie posiadłości zamek Schoonselhof. Ostatnim prywatnym właścicielem majątku był Julius Moretus, potomek słynnej antwerpskiej rodziny drukarzy związanej z domem wydawniczym Plantin-Moretus. Po jego śmierci w 1911 roku miasto Antwerpia zakupiło teren i przeznaczyło go na cmentarz komunalny, który funkcjonuje do dziś.

Kogo można znaleźć na Schoonselhof?

Cmentarz słynie z monumentalnych grobowców i bogato zdobionych nagrobków należących do lokalnych osobistości ze świata kultury. Spoczywają tu kompozytorzy, m.in. Jan Blockx i Armand Preud'homme, malarze — Hendrik De Braekeleer, Karel Verlat i Theodoor Verstraete, rzeźbiarze Vic Gentils i Albert Szukalski, a także grono cenionych pisarzy: Gerard Walschap, Paul Van Ostaijen, Willem Elsschot, Marnix Gijsen, Hubert Lampo, Herman De Coninck oraz Hendrik Conscience. Ta koncentracja grobów artystów i twórców sprawia, że spacer po alejkach Schoonselhof bywa porównywany do lektury historii flamandzkiej kultury XIX i XX wieku.

Dlaczego to również miejsce pamięci wojennej?

Na terenie cmentarza znajduje się rozległa kwatera wojenna Wspólnoty Narodów (Commonwealth), obejmująca groby 1557 żołnierzy sił brytyjskich i wspólnoty, którzy zginęli podczas obu wojen światowych — 101 z I wojny światowej i 1455 z II wojny światowej, a obok nich 16 grobów polskich i jeden francuski. Oprócz tego na Schoonselhof pochowano 1059 belgijskich żołnierzy wojennych, z czego 751 poległo w czasie pierwszej, a 307 w czasie drugiej wojny światowej. Te uporządkowane rzędy jednolitych nagrobków kontrastują z ozdobną, indywidualną formą grobowców cywilnych i tworzą osobną, wyciszoną część założenia.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Schoonselhof leży w Hoboken, na południe od centrum Antwerpii, i dzięki swojemu parkowemu charakterowi — starodrzewiu, alejom oraz zróżnicowanej architekturze nagrobków — bywa odwiedzany nie tylko przez osoby szukające konkretnych grobów, lecz również przez miłośników historii, architektury sepulkralnej i spokojnych spacerów. Połączenie XIX-wiecznej rezydencjonalnej przeszłości terenu, grobów wybitnych flamandzkich artystów oraz rozległych kwater wojennych sprawia, że jest to miejsce o wielowarstwowym znaczeniu historycznym dla Antwerpii i całej Flandrii.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Schoonselhof? W dzielnicy Hoboken, na południowych obrzeżach Antwerpii, w Belgii.

Od kiedy teren pełni funkcję cmentarza? Od 1911 roku, gdy miasto Antwerpia wykupiło dawną posiadłość po śmierci jej ostatniego właściciela, Juliusa Moretusa.

Czy na Schoonselhof są groby wojenne? Tak — znajduje się tu duża kwatera Wspólnoty Narodów oraz liczne groby belgijskich żołnierzy z obu wojen światowych.