Scholemoor Cemetery

Scholemoor Cemetery to wiktoriański cmentarz komunalny w Bradford, w hrabstwie West Yorkshire w Anglii. Położony na zachodnich obrzeżach miasta, otwarty w 1860 roku, jest dziś wpisany do rejestru zabytkowych parków i ogrodów jako obiekt klasy II (Historic England, wpis nr 1001576). Dla miłośników historii przemysłowej północnej Anglii, wiktoriańskiej architektury funeralnej i spokojnych spacerów to ciekawy przystanek poza typowymi szlakami turystycznymi.

Skąd wziął się cmentarz w Scholemoor?

W połowie XIX wieku Bradford rozrastał się błyskawicznie dzięki przemysłowi włókienniczemu, a stare przykościelne cmentarze nie nadążały z pochówkami. W 1857 roku rada miejska przyjęła rolę tzw. Burial Board, czyli organu odpowiedzialnego za zakładanie cmentarzy komunalnych. Powołano komisję, która miała wybrać odpowiednie tereny, a we wrześniu 1857 roku minister spraw wewnętrznych zatwierdził zakup gruntu w Scholemoor.

Kto zaprojektował to miejsce?

Układ cmentarza opracował miejski geodeta Charles Gott. Dwie neogotyckie kaplice zaprojektował architekt Eli Milnes, a ich projekty zatwierdzono w grudniu 1858 roku. Zachodnią, anglikańską część cmentarza konsekrowano 4 sierpnia 1860 roku. Podział na część anglikańską i nonkonformistyczną był typowy dla brytyjskich cmentarzy tamtej epoki.

Jak cmentarz rozwijał się później?

Do 1893 roku główna aleja została przedłużona do drugiego wejścia po północno-wschodniej stronie. W południowo-wschodniej części powstało niewielkie żydowskie pole grzebalne z własną kaplicą. W 1905 roku dobudowano krematorium na północnym rozszerzeniu terenu; jego projekt przygotował miejski architekt F. E. P. Edwards. Dzięki temu Scholemoor służył kolejnym pokoleniom mieszkańców Bradford i stał się jednym z ważniejszych cmentarzy w mieście.

Co można tu zobaczyć dzisiaj?

Kaplice anglikańska i nonkonformistyczna zostały z czasem rozebrane, ale zachowała się niewielka kaplica żydowska, będąca świadectwem wielokulturowej historii miasta. Największą wartość ma sam krajobraz: planowany układ alej, historyczne założenie i zieleń, które sprawiły, że obiekt trafił do rejestru zabytkowych parków i ogrodów. Na terenie znajdują się też groby wojenne objęte opieką Commonwealth War Graves Commission, więc miejsce interesuje również osoby badające historię obu wojen światowych i losy lokalnych rodzin.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Scholemoor Cemetery? W Bradford, w West Yorkshire, w Anglii, na zachód od centrum miasta. Współrzędne to około 53,79 N i 1,795 W.

Kiedy otwarto cmentarz? Część anglikańską konsekrowano 4 sierpnia 1860 roku, a decyzje o jego założeniu zapadły już w 1857 roku.

Czy cmentarz jest zabytkiem? Tak. Historic England wpisała go do rejestru zabytkowych parków i ogrodów jako obiekt klasy II.

Czy obok jest krematorium? Tak. Krematorium dobudowano w 1905 roku, a miejsce nadal funkcjonuje jako cmentarz i krematorium.

Czy mogę tu spacerować? Cmentarz jest czynnym miejscem pochówków, dlatego należy zachowywać ciszę i szacunek wobec odwiedzających w żałobie oraz unikać fotografowania ceremonii.

Wskazówki dla odwiedzających

Najlepiej przyjść w ciągu dnia i w suchą pogodę, bo alejki bywają śliskie. Warto zabrać mapę lub sprawdzić informacje o zabytkowym układzie, aby zrozumieć, jak zaplanowano przestrzeń w epoce wiktoriańskiej. Spacer zajmuje zwykle godzinę lub krócej, a miejsce dobrze łączy się ze zwiedzaniem innych historycznych miejsc w Bradford, takich jak dawne budynki fabryczne i wiktoriańskie centrum miasta.