Sas dla Crusc

Sas dla Crusc (po niemiecku Heiligkreuzkofel, po włosku Sasso della Croce) to szczyt w Dolomitach, wznoszący się na wysokość 2907 m n.p.m. w regionie Alta Badia w Południowym Tyrolu. Masyw dominuje nad doliną Badia i należy do charakterystycznych sylwetek centralnych Dolomitów, widocznych z wielu szlaków wokół.

Jak dotrzeć do Sas dla Crusc?

Bazą wypadową jest miejscowość Badia w dolinie Val Badia. Stąd można skorzystać z wyciągu krzesełkowego Santa Croce, który w kilka minut wiezie na platformę La Crusc. Podejście pieszo zajmuje około godziny. Dojazd samochodem z Bolzano trwa około 1,5 godziny; z Cortiny d'Ampezzo – mniej więcej tyle samo. Autobusy SAD obsługują dolinę przez cały rok, latem połączenia są częstsze.

Co zobaczysz na szczycie?

Ze szczytu roztacza się panorama na centralną część Dolomitów: masyw Fanes-Sennes, Grupa Puez-Odle oraz Tre Cime di Lavaredo w oddali. Na płaskowyżu szczytowym widać resztki dawnego sanktuarium, od którego pochodzi ladyńska nazwa góry (sas dla crusc – dosłownie „skała krzyża"). Przy dobrej widoczności można dostrzec pojedyncze szczyty austriackich Alp na północy.

Jak wejść na szczyt?

Najpopularniejsza trasa prowadzi via ferratą po zachodniej ścianie. Pierwsze ubezpieczenia stalowe zaczynają się około 40 minut od La Crusc. Odcinek eksponowanej wspinaczki w skalnym terenie trwa około 1,5 godziny, po czym dociera się na wysoki płaskowyż. Stąd do wierzchołka jest już łatwy spacer. Łączny czas od Badii: 3 godziny w górę. Via ferrata jest klasyfikowana jako odpowiednia dla początkujących, wymaga jednak sprawności fizycznej i odpowiedniego sprzętu (uprząż, kask, rękawiczki).

Możliwa jest też trasa przez Rifugio Fanes (Schronisko Fanes), łącząca Sas dla Crusc z rozleglejszym Parkiem Przyrody Fanes-Sennes-Braies.

Kiedy przyjechać?

Sezon wspinaczkowy trwa od czerwca do września. W lipcu i sierpniu trasy są najlepiej przygotowane i najbardziej uczęszczane. Wrzesień oferuje spokój i stabilną pogodę, a wokół szczytu pojawiają się kolory jesieni. Poza sezonem wschodnia ekspozycja stoku sprawia, że śnieg utrzymuje się długo – przejście via ferraty bez odpowiedniego wyposażenia zimowego nie jest zalecane.

Najczęstsze pytania

Czy Sas dla Crusc jest odpowiedni dla rodzin z dziećmi? Trasa via ferrata wymaga skupienia i sprawności – nie jest przeznaczona dla małych dzieci. Osoby chcące podziwiać widoki bez wspinaczki mogą zatrzymać się na La Crusc przy stacji górnej wyciągu: stąd widok na masyw jest już imponujący.

Czy potrzebny jest sprzęt wspinaczkowy? Tak. Uprząż do via ferraty, zestaw lonż (via ferrata set), kask i solidne buty górskie to minimum. Sprzęt można wypożyczyć w wypożyczalniach sportowych w Badii i San Cassiano.

Jak długo trwa całe wyjście? Okrężna trasa z Badii, z wejściem via ferratą i zejściem innym szlakiem, zajmuje 5–6 godzin. Korzystając z wyciągu w jedną stronę, można skrócić czas o około godzinę.

Czy przy Sas dla Crusc jest schronisko? Przy samym szczycie schroniska nie ma. Rifugio Fanes leży kilka kilometrów od szczytu i jest dostępne przez Park Fanes-Sennes-Braies. W sezonie można tam przenocować i połączyć wypad z dłuższym trekkiem po dolnołacińskim obszarze Dolomitów.