Santa Magdalena de l'Astor

Santa Magdalena de l'Astor to romański kościół położony w gminie Pujalt, w katalońskim regionie Anoia. Świątynia stoi w pobliżu drogi łączącej Pujalt z osadą l'Astor, nieco na uboczu od głównego skupiska zabudowy, po jego południowej stronie.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Budynek znajduje się poza dawnym murowanym obwodem warownym l'Astor — niewielkiej osady, która w średniowieczu miała własne umocnienia. Kościół pozostaje więc fizycznie oddzielony od jądra dawnej wsi, co jest typowe dla wielu wiejskich świątyń tego regionu Katalonii, budowanych czasem poza linią obronną osady.

Jaka jest historia tego miejsca?

Pierwsze wzmianki źródłowe o świątyni pochodzą z roku 1157, co czyni ją obiektem o ponad ośmiowiekowej udokumentowanej historii. Pierwotnie pełniła funkcję kościoła filialnego (sufragan) wobec Santa Maria de Segur i podlegała kanonii w l'Estany, w regionie Bages. Przynależność kościelna wiązała ją z biskupstwem Vic — i to podporządkowanie utrzymuje się do dziś, mimo że sama świątynia przeszła później istotne przebudowy.

Kluczowy moment w dziejach budowli przypada na wiek XVI. Wtedy przeprowadzono gruntowną reformę bryły, a w 1520 roku dobudowano dzwonnicę. Ta XVI-wieczna ingerencja nadała kościołowi kształt, który w dużej mierze zachował się do dzisiaj.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budowla ma plan prostokątny i jedną nawę — układ odnowiony właśnie w 1520 roku. Portal wejściowy zamyka sklepiony łuk archiwolty, ozdobiony liniowym reliefem; imposty (elementy podpierające łuk) powtarzają ten sam motyw dekoracyjny. Nad wejściem wznosi się niewielka dzwonnica ścienna (tzw. espadaña) z dwoma otworami na dzwony — element najprawdopodobniej powstały w trakcie tej samej renowacji z 1520 roku.

Wnętrze przykryte jest sklepieniem żebrowym. Po każdej stronie nawy rozmieszczono po trzy kaplice boczne — łącznie sześć. Dwie z nich zamknięte są ostrym, kamiennym łukiem, pozostałe mają łuk półkolisty wykonany w tynku. Taka mieszanka form — kamień obok tynkowanych powierzchni — wskazuje na etapowość prac budowlanych i kolejne naprawy prowadzone na przestrzeni wieków.

Jakie dzieła sztuki znajdują się w kościele?

Wewnątrz świątyni zachowały się dwie drewniane rzeźby przedstawiające świętych Kosmę i Damiana, datowane na XIII wiek. To jedne z najstarszych zabytkowych elementów wyposażenia kościoła i istotne świadectwo dawnej sztuki sakralnej regionu Anoia.

Czy warto odwiedzić Santa Magdalena de l'Astor?

Dla osób interesujących się architekturą romańską i historią średniowiecznego osadnictwa w Katalonii to miejsce stanowi wartościowy przystanek — łączy w sobie prostą, wiejską bryłę z elementami zdobniczymi typowymi dla przełomu epok romańskiej i renesansowej. Lokalizacja z dala od głównych szlaków turystycznych sprzyja spokojnemu zwiedzaniu.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół Santa Magdalena de l'Astor? Pierwsze wzmianki o świątyni pochodzą z 1157 roku, choć obecny kształt budowli w dużej mierze ukształtowała przebudowa z XVI wieku, w tym dzwonnica dobudowana w 1520 roku.

Komu podlegał kościelnie ten kościół? Był kościołem filialnym Santa Maria de Segur, podległym kanonii w l'Estany (Bages), w ramach biskupstwa Vic — przynależność ta trwa do dziś.

Co można zobaczyć wewnątrz? Wnętrze ma sklepienie żebrowe oraz sześć kaplic bocznych (po trzy z każdej strony), a także dwie XIII-wieczne drewniane rzeźby świętych Kosmy i Damiana.

Gdzie dokładnie znajduje się świątynia względem osady l'Astor? Kościół stoi poza dawnym murowanym obwodem l'Astor, w pobliżu drogi łączącej tę osadę z Pujalt, na uboczu głównego skupiska zabudowy.