Santa Magdalena de la Vall

Santa Magdalena de la Vall (nazywana też Santa Magdalena del Soler) to niewielki romański kościółek w gminie Calonge de Segarra, w komarce Anoia, w środkowej Katalonii. Stoi na uboczu, przy dawnym, opuszczonym gospodarstwie Soler (zwanym też Solerot), z dala od głównych dróg — to cel dla osób, które szukają autentycznych, nieodrestaurowanych zabytków sakralnych na katalońskiej wsi, a nie wypolerowanych atrakcji turystycznych.

Gdzie dokładnie stoi kościółek?

Obiekt znajduje się w zachodniej części terytorium Calonge de Segarra, na niewielkiej równinie rolniczej. Dojazd prowadzi drogą łączącą Jorbę z Ponts — w okolicach 32. kilometra odbija boczna droga (ok. 1 km), która prowadzi bezpośrednio do kościółka. Współrzędne geograficzne to 41,75601 N, 1,45915 E. Klucze do wnętrza tradycyjnie przechowywano w gospodarstwie „ca l'Oliva" w pobliskim Calaf, należącym do właścicieli masii Espinac — co pokazuje, jak lokalny i mało uczęszczany jest to zakątek.

Jaka jest historia tego miejsca?

Kościółek od zawsze podlegał parafii Santa Fe de Calonge, wzmiankowanej już w 1040 roku jako część majątku kapituły katedralnej w Cardonie. Sama Santa Magdalena po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych w 1294 roku, choć znawcy architektury oceniają, że mury pochodzą z wcześniejszego okresu — najprawdopodobniej z drugiej połowy XII wieku. Osada Soler, wokół której skupiało się życie religijne tej okolicy, była w średniowieczu odrębnym, autonomicznym okręgiem zależnym od zamku w Calonge, choć nigdy nie liczyła wielu mieszkańców — spisy z 1497 i 1515 roku odnotowują tam zaledwie trzy gospodarstwa domowe. W 1685 roku, po wizytacji biskupiej, zlecono naprawę dachu i przeprowadzono remont wnętrza.

Jak wygląda architektura?

Budowla ma jedną nawę zamkniętą od wschodu półkolistą apsydą, nakrytą sklepieniem ćwierćkulistym z kamienia. Samą nawę przykrywa sklepienie kolebkowe wykonane z cegły — prawdopodobnie zastępujące starsze, kamienne. Po obu stronach nawy znajdują się płytkie arkady tworzące rodzaj bocznych kaplic. Światło wpada przez dwa niewielkie okna — jedno w apsydzie, drugie w ścianie zachodniej. Dzwonnicę stanowi skromna, jednootworowa iglica z cegły, dobudowana w późniejszym okresie. Mury wzniesiono z ciosanych bloków kamiennych średniej wielkości, układanych w poziome warstwy. Historycznie w kościółku znajdował się także drugi ołtarz, poświęcony świętym Szymonowi i Judzie.

W jakim stanie jest obiekt dzisiaj?

Przez lata kościółek pozostawał opuszczony i znajdował się w bardzo złym stanie technicznym, z realnym ryzykiem zawalenia. Sytuację zmieniła darowizna budynku wraz z otaczającym terenem na rzecz gminy Calonge de Segarra, co otworzyło drogę do pozyskania środków publicznych na ratunkowy remont. Prace o budżecie 117 370 euro sfinansowała w całości Diputació de Barcelona (samorząd prowincji Barcelona). Renowacja ruszyła we wrześniu, z planowanym zakończeniem w grudniu tego samego roku.

Najczęstsze pytania

Jak dojechać do Santa Magdalena de la Vall? Najlepiej drogą łączącą Jorbę z Ponts — w okolicach 32. kilometra, tuż przy zjeździe do Calonge de Segarra, odchodzi boczna droga prowadząca wprost do kościółka (ok. 1 km).

Czy to ta sama kaplica co Santa Magdalena de Castelladral? Nie. To dwa odrębne obiekty. Santa Magdalena de la Vall stoi w gminie Calonge de Segarra w komarce Anoia, natomiast Santa Magdalena de Castelladral znajduje się w gminie Navàs, w innej części Katalonii.

Ile lat liczy budowla? Mury pochodzą prawdopodobnie z drugiej połowy XII wieku, choć pierwsza pisemna wzmianka o kościółku datowana jest na 1294 rok.

Czy można zobaczyć wnętrze? Obiekt przez lata był zamknięty i zaniedbany, jednak od niedawna trwa jego renowacja finansowana przez władze prowincji Barcelona, co ma poprawić stan techniczny i dostępność dla odwiedzających.

Skąd wziął się przydomek „del Soler"? Pochodzi od nazwy pobliskiego, dziś opuszczonego gospodarstwa Soler (zwanego też Solerot), przy którym stoi kościółek i wokół którego niegdyś skupiała się niewielka osada.