Sant Joan de Montgat

Sant Joan de Montgat to kościół parafialny w Montgat, niewielkim nadmorskim miasteczku w comarce Maresme, tuż przy granicy Barcelony. Świątynia stoi w centrum miasta i od ponad półtora wieku pełni funkcję głównego kościoła parafialnego, choć jej korzenie sięgają znacznie dalej w przeszłość.

Skąd wzięła się nazwa i historia parafii?

Pierwszy sakralny obiekt w tym miejscu to kaplica z około 1400 roku, poświęcona trzem patronom: Sant Joan, Sant Roc i Sant Sebastià. Według zachowanego kontraktu z 1522 roku stała ona wyżej, na wzgórzu Turó de Montgat, w pobliżu miejscowego zamku. Co ciekawe, parafia początkowo nosiła wezwanie Matki Boskiej (Santa Maria) — dopiero z czasem mieszkańcy razem z wikariuszem zdecydowali, że patronem zostanie Sant Joan, i ta nazwa przetrwała do dziś.

Obecny budynek kościoła zaczęto wznosić w 1816 roku, ale prace budowlane utknęły na wiele lat i dokończono je dopiero w 1857 roku. Sama parafia w Montgat, wcześniej podlegająca parafii w Tianie, usamodzielniła się formalnie dopiero dziesięć lat po zakończeniu budowy. Wieżę dzwonniczą dobudowano później, w 1900 roku.

Kościół nie uniknął dramatycznych wydarzeń XX wieku. 19 lipca 1936 roku, na początku hiszpańskiej wojny domowej, świątynia została zbezczeszczona — zniszczono ołtarze i wizerunki świętych, splądrowano plebanię, zrzucono dzwony, a archiwum parafialne przepadło bezpowrotnie. To sprawia, że wiele dokumentów dotyczących wcześniejszych dziejów parafii jest dziś niedostępnych.

Co zobaczysz, odwiedzając kościół?

Sant Joan de Montgat to budowla o jednej nawie, przykryta dwuspadowym dachem, bez wyraźnie wyodrębnionej absydy — architektura skromna, typowa dla wiejskich kościołów parafialnych tego regionu Katalonii. Uwagę przyciąga przede wszystkim fasada: portal zamknięty półkolistym łukiem, flankowany pilastrami zwieńczonymi rzeźbionymi kapitelami, a nad nim duża rozeta. W 1917 roku ozdobiono ją kolorowym witrażem, który do dziś jest jednym z charakterystycznych elementów budynku widocznych z zewnątrz.

Kościół znajduje się w samym centrum Montgat, więc naturalnie wpisuje się w spacer po miasteczku — można go połączyć ze zwiedzaniem promenady nadmorskiej, plaży czy pobliskiego portu jachtowego.

Jak dotrzeć do Sant Joan de Montgat?

Montgat leży bezpośrednio przy linii kolejowej Barcelona–Mataró, więc najwygodniej dojechać pociągiem podmiejskim (Rodalies) — stacja Montgat lub Montgat Nord znajduje się w krótkim spacerowym dystansie od centrum i kościoła. Miasteczko jest też dobrze skomunikowane drogą wybrzeża, co czyni je łatwym przystankiem przy okazji wycieczki wzdłuż Maresme.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Kościół można obejrzeć z zewnątrz przez cały rok, jednak samo Montgat najprzyjemniej zwiedza się wiosną i wczesną jesienią, gdy temperatury są łagodniejsze niż w pełni lata, a plaża i promenada mniej zatłoczone. Warto sprawdzić lokalnie godziny otwarcia kościoła, jeśli zależy nam na wejściu do środka — poza mszami bywa on dostępny tylko okazjonalnie.

Najczęstsze pytania

Czy kościół Sant Joan de Montgat jest otwarty dla zwiedzających? Fasadę i otoczenie można oglądać codziennie, natomiast wejście do wnętrza jest zazwyczaj możliwe w godzinach nabożeństw — warto to sprawdzić na miejscu lub w parafii.

Skąd pochodzi wezwanie kościoła? Pierwotna kaplica z około 1400 roku była poświęcona trzem świętym: Sant Joan, Sant Roc i Sant Sebastià, a parafia nosiła najpierw wezwanie Santa Maria — dopiero później mieszkańcy wybrali na patrona Sant Joan.

Czy budynek zachował się w oryginalnej formie z XIX wieku? W dużej mierze tak, choć w 1936 roku wnętrze zostało poważnie zniszczone podczas wojny domowej — ołtarze, wizerunki i archiwum parafialne wtedy przepadły.

Co warto zobaczyć w pobliżu kościoła? Kościół stoi w centrum Montgat, blisko promenady nadmorskiej, plaży i portu jachtowego, więc dobrze łączy się ze spacerem po miasteczku.