Sant Cristòfol de Premià

Sant Cristòfol de Premià to kościół parafialny w Premià de Mar, nadmorskiej miejscowości w prowincji Barcelona, w Katalonii. Świątynia stoi w centrum miasta i od dwóch wieków pozostaje głównym punktem odniesienia dla mieszkańców związanych z morzem i rybołówstwem — patron kościoła, święty Krzysztof, tradycyjnie opiekuje się podróżnymi i żeglarzami.

Jaka jest historia tego kościoła?

Najstarsza znana wzmianka o wspólnocie religijnej w tym miejscu pochodzi z sierpnia 1556 roku i zachowała się w archiwum parafialnym Sant Pere de Premià de Dalt — miejscowości, od której ówczesna osada nadmorska formalnie zależała. Obecny budynek wzniesiono znacznie później, w latach 1798–1820; poświęcenie świątyni nastąpiło w roku zakończenia prac. Przez kolejne dekady status kościoła się zmieniał: 7 lipca 1841 roku biskup Barcelony Pere Martínez de Sant Martí zdecydował o wydzieleniu samodzielnej parafii Sant Cristòfol, kończąc jej zależność od macierzystej parafii w Premià de Dalt. Konsekracja świątyni miała miejsce 8 stycznia 1849 roku, a ostateczne dopełnienie prac i uroczyste błogosławieństwo — 10 lipca 1860 roku, w dzień święta patrona, którego dokonał biskup Barcelony Antoni Palau i Térmens.

Co się stało z kościołem podczas wojny domowej?

Rok 1936 przyniósł poważne zniszczenia budynku w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Odbudowę przeprowadzono już po jej zakończeniu, a pracami kierowali architekci Artur Puig i Riera oraz Lluís Bonet i Garí — dzięki ich pracy świątynia odzyskała swój dawny kształt i mogła ponownie służyć wspólnocie parafialnej.

Jak wygląda architektura Sant Cristòfol?

Budynek zaprojektowano na planie krzyża łacińskiego, z trzema nawami i transeptem, nad którego skrzyżowaniem wznosi się kopuła o sferycznym kształcie osadzona na bębnie. Fasada, utrzymana w stylistyce barokowej, przyciąga uwagę falistą, wklęsło-wypukłą linią oraz portalem wykonanym z granitu, ozdobionym motywami nawiązującymi do morza — co koresponduje z tradycyjnym powiązaniem patrona świątyni z ludźmi morza. Nad portalem, we wnęce, umieszczono wizerunek świętego Krzysztofa. Po lewej stronie fasady wznosi się dzwonnica: jej dolna część ma podstawę kwadratową, wyżej przechodzi w formę ośmioboczną, zwieńczoną mniejszą wieżyczką również o planie ośmiokąta, otoczoną obiegowym gankiem z balustradą, a całość wieńczy iglica z krzyżem.

Co warto zobaczyć, będąc w okolicy?

Kościół znajduje się w samym sercu Premià de Mar, miasteczka leżącego na wybrzeżu Maresme, niedaleko Barcelony. Sama bryła świątyni i jej barokowa fasada z granitowym portalem to element, który łatwo dostrzec spacerując po starej części miasta — warto zatrzymać się przy wejściu, by przyjrzeć się detalom rzeźbiarskim nawiązującym do morskiej tradycji miejscowości.

Najczęstsze pytania

Kim był patron kościoła i dlaczego akurat on? Święty Krzysztof jest tradycyjnie czczony jako opiekun podróżnych, w tym żeglarzy i rybaków — co dobrze tłumaczy wybór wezwania dla świątyni w nadmorskiej miejscowości utrzymującej się z morza.

Kiedy dokładnie powstał obecny budynek kościoła? Budowa trwała w latach 1798–1820, choć pierwsze wzmianki o istnieniu tu wspólnoty religijnej sięgają 1556 roku i dotyczyły jeszcze zależności od parafii w Premià de Dalt.

Czy kościół zachował się w oryginalnej formie? Nie w pełni — budynek został poważnie uszkodzony w 1936 roku podczas wojny domowej, a jego obecny wygląd jest efektem powojennej odbudowy prowadzonej przez architektów Artura Puiga i Riera oraz Lluísa Boneta i Garí.

Od kiedy Sant Cristòfol jest samodzielną parafią? Od 7 lipca 1841 roku, kiedy biskup Barcelony Pere Martínez de Sant Martí zdecydował o jej wydzieleniu z parafii Sant Pere de Premià de Dalt.