Sancho VII Mocny

Sancho VII Mocny to monumentalny pomnik króla Navarry stojący w Tudeli, na placu, który nosi jego imię — Plaza de Sancho VII el Fuerte, w nowszej części miasta.

Kim był Sancho VII Mocny?

Sancho VII, zwany Mocnym (hiszp. el Fuerte), panował w Królestwie Navarry na przełomie XII i XIII wieku i zmarł w 1234 roku. Był ostatnim władcą rodzimej dynastii Jimenezów — po jego śmierci tron przeszedł na dynastię obcego pochodzenia, co zamknęło ważny rozdział w historii regionu. Legenda i kroniki przypisują mu niezwykłą siłę fizyczną i wojowniczy charakter, stąd przydomek. W ostatnich latach życia, schorowany i otyły, osiadł w Tudeli, gdzie spędził resztę swoich dni — dlatego właśnie tutaj, a nie w ówczesnej stolicy, miasto zdecydowało się go uhonorować pomnikiem.

Kto i kiedy postawił pomnik?

Statua powstała z inicjatywy Real Sociedad de Amigos del País de Tudela i została odsłonięta w 1981 roku. Autorem jest Antonio Loperena, rzeźbiarz urodzony w pobliskim Arguedas, zmarły w 2010 roku, jeden z najbardziej nagradzanych artystów Navarry, którego prace trafiły do wielu krajów Europy i Ameryki. Pomnik Sancho VII należy do jego najbardziej rozpoznawalnych dzieł w regionie.

Z czego wykonano statuę i jak duża jest?

Rzeźba została wykuta w złocistym kamieniu z Salamanki — twardym, trudnym w obróbce wapieniu, który rzemieślnicy nazywają „kamieniem do ostrzenia" ze względu na jego odporność. Sama figura waży pięć ton, co czyni ją jednym z cięższych pomników w mieście. Monumentalna skala i masywność bloku miały podkreślić siłę i władczy charakter przedstawionego króla.

Dlaczego król na pomniku wygląda inaczej niż w rzeczywistości?

Loperena wzorował się na leżącej figurze nagrobnej Sancho VII z klasztoru w Roncesvalles — uznawanej za najwierniejszy zachowany portret władcy. Zamiast jednak wiernie odtworzyć wizerunek schorowanego, otyłego monarchy z ostatnich lat życia, rzeźbiarz „odmłodził" postać, pokazując króla w pełni sił, w momencie szczytu jego władzy i legendarnej krzepy. To świadoma artystyczna decyzja — pomnik ma być hołdem dla siły i znaczenia władcy, nie dokumentalnym portretem starości.

Czy pomnik był niedawno odnawiany?

Tak. W ostatnich latach władze Tudeli przeprowadziły pełną rehabilitację rzeźby. Prace obejmowały czyszczenie powierzchni kamienia, uzupełnienie utraconych fragmentów i zaklejenie pęknięć, odświeżenie liter inskrypcji na cokole oraz nałożenie preparatu hydrofobowego, który ma chronić monument przed dalszym niszczeniem pod wpływem wilgoci i warunków atmosferycznych. Dzięki temu statua odzyskała wygląd zbliżony do tego, jaki nadał jej pierwotnie Loperena.

Najczęstsze pytania

Gdzie w Tudeli stoi pomnik Sancho VII Mocnego? Na placu Plaza de Sancho VII el Fuerte, w nowszej części miasta, nazwanym na cześć króla.

Kiedy i przez kogo powstał pomnik? W 1981 roku, z inicjatywy Real Sociedad de Amigos del País de Tudela, autorstwa rzeźbiarza Antonio Loperena.

Dlaczego akurat Tudela uhonorowała tego króla? Sancho VII spędził w Tudeli ostatnie lata życia, schorowany i otyły, i tu prawdopodobnie zmarł w 1234 roku jako ostatni władca rodzimej dynastii Navarry.

Na czym wzorował się rzeźbiarz, tworząc pomnik? Na leżącej figurze nagrobnej króla z klasztoru w Roncesvalles, uznawanej za najwierniejszy zachowany jego portret — z tą różnicą, że na pomniku w Tudeli król został przedstawiony jako młodszy i pełen siły.