Kościół św. Mateusza w Hradíšťku

Kościół św. Mateusza w Hradíšťku, wsi wchodzącej w skład gminy Žeretice, to rzymskokatolicka świątynia stojąca na wysokim wzgórzu nad potokiem Cidlina. Dziś pełni funkcję kościoła filialnego, choć przez wieki była kościołem parafialnym. Od 22 lutego 1994 roku budynek figuruje w rejestrze zabytków kultury.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Hradíšťko leży przy drodze drugorzędnej, około 2 km na północ od miasteczka Vysoké Veselí. Kościół wznosi się na wzniesieniu górującym nad okolicą i jest wyraźnie widoczny z daleka — stanowi architektoniczną dominantę zarówno samej wsi, jak i otaczającego krajobrazu. Współrzędne lokalizacji to 50,354078 N, 15,427559 E.

Jaka jest historia świątyni?

Kościół powstał w miejscu wcześniejszej kaplicy. Pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1384 roku, co czyni to miejsce sakralne jednym z dawniej udokumentowanych w regionie. Obecny kształt budowli to efekt przebudowy w stylu wczesnego baroku, przeprowadzonej w latach 1674–1677. Kolejna istotna ingerencja architektoniczna miała miejsce w 1792 roku, kiedy kościół otrzymał elementy późnobarokowe. Te dwie fazy przebudowy ukształtowały wygląd świątyni, jaki można oglądać dzisiaj.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budowla ma jednonawowy układ na planie prostokąta, a prezbiterium zamknięte jest trójbocznie. Wnętrze zwraca uwagę dekoracją sufitu — sztukaterią oraz malowidłami pochodzącymi z końca XVII wieku, a więc powstałymi wkrótce po wczesnobarokowej przebudowie. Wystrój wnętrza, w przeciwieństwie do samej bryły, reprezentuje głównie styl rokokowy i datowany jest na połowę XVIII wieku.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Szczególną uwagę zwracają ołtarze boczne, na których znajdują się obrazy dwóch czeskich malarzy. Autorem części z nich jest Jan Jiří Köppel (1700–1769), a pozostałych — Josef Kramolín (1730–1802). Obaj artyści działali w okresie, gdy kościół otrzymywał swój rokokowy wystrój, co tłumaczy stylistyczną spójność wnętrza z tym okresem.

Dlaczego warto tu przyjechać?

Kościół św. Mateusza to przykład niewielkiej wiejskiej świątyni, w której warstwy historyczne — średniowieczny rodowód miejsca, barokowa bryła i rokokowe wyposażenie — nakładają się na siebie w sposób czytelny dla zwiedzającego. Położenie na wzgórzu nad Cidliną sprawia, że samo dotarcie do kościoła wiąże się z widokiem na okoliczny krajobraz Podkrkonoszy, a wyeksponowana sylwetka budynku jest punktem orientacyjnym dla podróżujących tą częścią regionu.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Hradíšťku to zabytek? Tak, od 22 lutego 1994 roku jest wpisany do rejestru zabytków kultury.

Czy to nadal kościół parafialny? Nie, obecnie pełni funkcję kościoła filialnego, choć historycznie był parafialny.

Skąd pochodzi obecny wygląd budowli? Z dwóch przebudów: wczesnobarokowej z lat 1674–1677 oraz późnobarokowych zmian z 1792 roku.

Jak daleko jest do najbliższego miasta? Hradíšťko znajduje się około 2 km na północ od Vysokiego Veselí, przy drodze drugorzędnej.

Czyje obrazy można zobaczyć na ołtarzach bocznych? Prace Jana Jiřego Köppela (1700–1769) i Josefa Kramolína (1730–1802).