Saint John's Fortresss

Twierdza św. Jana (St. John's Fortress) to najwyżej położona forteca Šibenika w Chorwacji, wznosząca się na wzgórzu około 120 metrów nad starówką. Razem z sąsiednią Twierdzą Barone tworzyła system obronny miasta zbudowany w połowie XVII wieku, a dziś jest jednym z czterech historycznych fortów, które można zwiedzić w Šibeniku.

Skąd wzięła się nazwa i historia fortu?

Wzgórze, na którym stoi twierdza, od co najmniej 1444 roku nosiło ślady średniowiecznego kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela – stąd nazwa fortyfikacji. Mieszkańcy Šibenika od lat 20. XVI wieku zabiegali u weneckiego senatu o wzmocnienie obrony od strony wzgórz otaczających miasto, obawiając się ataku z tego kierunku. Decyzję o budowie przyspieszyła wojna kandyjska (wojna kreteńska) z Imperium Osmańskim.

Wiosną 1646 roku genueński inżynier w służbie weneckiej, ojciec Antonio Leni, zaprojektował symetryczny fort z wydłużonym w stronę wroga dziełem rogowym (hornwork) i dwoma bastionami skierowanymi ku miastu. Twierdzę – podobnie jak sąsiednią Barone – wzniesiono w zaledwie 58 dni, dzięki wspólnemu wysiłkowi inżynierów wojskowych i mieszkańców miasta. Nowe fortyfikacje zdały egzamin niemal natychmiast: w latach 1646 i 1647 skutecznie odparły kolejne osmańskie ataki na Šibenik.

Co zobaczysz na miejscu?

Twierdza św. Jana ma charakterystyczny, gwiaździsty kształt typowy dla nowożytnej architektury obronnej i jest określana jako największa i najwyżej położona forteca w Šibeniku. Po gruntownej renowacji obiekt otwarto dla zwiedzających latem 2022 roku. Z murów rozciąga się panorama na starówkę, kanał św. Antoniego i okoliczne wzgórza – to jeden z najlepszych punktów widokowych w mieście.

Na terenie twierdzy działa dziś kampus edukacyjny z interaktywnymi salami, częścią noclegową i przestrzeniami konferencyjnymi, wykorzystywany m.in. przez grupy studenckie, młodych profesjonalistów oraz artystów uczestniczących w kursach terenowych i programach z zakresu przemysłów kreatywnych.

Fort zyskał też rozgłos jako plener zdjęciowy popularnego serialu „Gra o tron”, co przyciąga dodatkowo fanów produkcji szukających miejsc znanych z ekranu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Twierdza znajduje się na wzgórzu górującym nad starym miastem Šibenik, w bezpośrednim sąsiedztwie Twierdzy Barone. Ze względu na położenie na wysokości około 120 metrów nad poziomem starówki, dojście wiąże się z podejściem pod górę – warto zaplanować wizytę z odpowiednim obuwiem i czasem na spacer. Dzięki bliskości obu fortec (św. Jana i Barone) można połączyć zwiedzanie obu miejsc w ramach jednej wycieczki po wzgórzach otaczających miasto.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na ekspozycję i brak zadaszonych partii trasy, najlepszą porą na wizytę są miesiące wiosenne i jesienne, kiedy temperatury są łagodniejsze, a widoki – dzięki czystszemu powietrzu – szczególnie wyraźne. Wieczorne godziny sprzyjają fotografii, gdy słońce zachodzi nad kanałem i starówką.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Twierdza św. Jana od Twierdzy Barone? To dwie odrębne, sąsiadujące ze sobą fortece zbudowane równocześnie w 1646 roku jako część tego samego systemu obronnego Šibenika. Twierdza św. Jana jest najwyżej położona i największa spośród miejskich fortów.

Kiedy zbudowano twierdzę? Fortyfikację wzniesiono w 1646 roku w rekordowym czasie 58 dni, w reakcji na zagrożenie ze strony Imperium Osmańskiego podczas wojny kandyjskiej.

Czy twierdza jest dostępna dla zwiedzających? Tak – po renowacji obiekt otwarto dla publiczności latem 2022 roku, choć część infrastruktury (kampus edukacyjny) służy głównie grupom zorganizowanym.

Dlaczego twierdza jest znana miłośnikom seriali? Miejsce posłużyło jako plener zdjęciowy do serialu „Gra o tron”, co uczyniło je dodatkową atrakcją dla fanów produkcji.