Spomen-park Šubićevac

Spomen-park Šubićevac to park pamięci położony na zalesionym wzgórzu nad Szybenikiem, w dzielnicy Šubićevac, tuż obok twierdz św. Jana i Barone. Miejsce upamiętnia ofiary egzekucji dokonywanych przez włoskich faszystów na chorwackich partyzantach i patriotach w latach 1941–1943, w tym słynnego bohatera ruchu oporu Radego Končara, straconego tu 22 maja 1942 roku wraz z 25 towarzyszami.

Co zobaczysz na miejscu?

Park otwarto oficjalnie w 1962 roku, a jego centralnym elementem jest niemal ośmiometrowy biały marmurowy obelisk poświęcony rozstrzelanym partyzantom. Autorami kompozycji są rzeźbiarz Kosta Angeli Radovani i architekt Zdenko Kolacio. Przy wejściu do parku znajduje się brązowy relief przedstawiający jedenastu ludzi ustawionych pod murem w pozie oczekujących na egzekucję, obok których powiewa flaga z pięcioramienną gwiazdą. Za głównym pomnikiem stoi rząd około dziesięciu betonowych słupów, do których faszyści przywiązywali swoje ofiary przed rozstrzelaniem. To surowe, kameralne miejsce o wyraźnie symbolicznej wymowie, kontrastujące ze spokojem otaczającego lasu.

Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku kompleks był zaniedbywany i stopniowo niszczał, jednak w ostatnich latach ruszyły prace nad odnową najbardziej krytycznych punktów parku, więc odwiedzający mogą zastać miejsce w trakcie stopniowej rewitalizacji.

Jak dotrzeć i co warto połączyć ze zwiedzaniem?

Spomen-park leży na wzgórzu górującym nad południowo-wschodnią częścią starówki, w obrębie większego kompleksu leśnego znanego jako Park-šuma Šubićevac. Z centrum miasta prowadzi tam spacer pod górę siecią ścieżek wśród skalistych pagórków porośniętych zaroślami i wiecznie zielonymi drzewami. To popularne miejsce wypoczynku mieszkańców Szybenika, z placem zabaw dostosowanym do potrzeb wszystkich dzieci. Ze względu na bliskość twierdz św. Jana i Barone spomen-park świetnie sprawdza się jako punkt startowy lub końcowy dłuższego spaceru łączącego historię, przyrodę i widoki.

Kiedy przyjechać?

Najlepsze widoki na miasto i zatokę rozciągają się z wyższych partii wzgórza, dlatego warto wybrać się tu w pogodny dzień, najlepiej rano lub późnym popołudniem, gdy światło korzystnie oświetla panoramę Szybenika. Wiosna i jesień to komfortowe pory na podejście pod górę bez upału typowego dla dalmatyńskiego lata. Miejsce jest dostępne przez cały rok i nie wymaga biletu wstępu.

Dlaczego warto odwiedzić?

Spomen-park Šubićevac łączy w sobie historię XX-wiecznej okupacji, sztukę pomnikową modernistycznej Jugosławii oraz naturalny krajobraz leśnego wzgórza. To miejsce dla osób zainteresowanych historią antyfaszystowskiego ruchu oporu w Dalmacji, ale też dla tych, którzy szukają spokojnego punktu widokowego z dala od zatłoczonej starówki.

Najczęstsze pytania

Co upamiętnia Spomen-park Šubićevac? Egzekucje chorwackich partyzantów i patriotów dokonywane przez włoskich faszystów w latach 1941–1943, w tym śmierć Radego Končara i 25 towarzyszy 22 maja 1942 roku.

Czy wstęp do parku jest płatny? Nie, park jest ogólnodostępny i można go zwiedzać bez opłat przez cały rok.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Sam spomen-park można obejrzeć w 20–30 minut, ale warto zaplanować dłuższy spacer po całym Parku-šuma Šubićevac, łącząc go z wizytą przy twierdzach św. Jana i Barone.

Czy w pobliżu jest coś dla dzieci? Tak, na terenie parku leśnego znajduje się plac zabaw przystosowany do potrzeb wszystkich dzieci, w tym z niepełnosprawnościami.