Saint Giles church in Chvalkovice

Kościół świętego Idziego w Chwalkovicach to niewielka, ale historycznie ciekawa świątynia w powiecie Náchod, w kraju hradeckim we wschodnich Czechach. Stoi na skraju wsi Chvalkovice i jest jednym z tych obiektów, które łatwo przeoczyć na trasie, a które kryją zaskakująco długą historię sięgającą średniowiecza.

Jak stary jest kościół w Chwalkovicach?

Początki świątyni sięgają 1304 roku, kiedy to kościół ufundował ród Berków z Dubé — możnowładców, którzy w tamtym okresie odgrywali istotną rolę na ziemi náchodzkiej. Pierwotna budowla miała charakter gotycki, co do dziś poświadcza zachowany detal architektoniczny. Kościół przetrwał zatem ponad siedem stuleci, choć w międzyczasie wielokrotnie zmieniał wygląd.

Co się zmieniło w czasach baroku?

Największą przebudowę kościół przeszedł w latach 1690–1694, kiedy to na koszt Ferdynanda Rudolfa Dobřenského nadano mu formę barokową. Dawna gotycka bryła została wówczas w dużej mierze przekształcona, choć nie zniknęła całkowicie — na południowej ścianie nawy zachował się gotycki, kamienny portal z ostrym, profilowanym łukiem, pochodzący jeszcze z XIV wieku. To właśnie ten detal jest dziś najbardziej namacalnym śladem najstarszej fazy budowy.

Kościół nie pozostał w niezmienionej formie także po barokowej przebudowie. Kolejne prace remontowe odnotowano w 1706, 1874 i 1906 roku, a największy zakres napraw i modernizacji przypadł na lata 1928–1936, tuż przed drugą wojną światową. Każda z tych faz zostawiła swój ślad w bryle budynku, przez co dzisiejszy kościół jest efektem nawarstwiania się kilku stuleci budowlanej historii.

Jak wygląda kościół dzisiaj?

Świątynia ma układ jednonawowy, czyli składa się z pojedynczej, głównej przestrzeni bez bocznych naw. Od strony północnej dobudowano później kaplicę Marii Panny, co jest częstym rozwiązaniem w środkowoeuropejskich kościołach wiejskich — dobudówki poszerzały przestrzeń liturgiczną bez konieczności przebudowy całej bryły. Od zachodu, w fasadzie, wznosi się smukła, graniasta wieża zwieńczona charakterystyczną, cebulastą kopułą — element typowy dla baroku środkowoeuropejskiego i wyraźnie widoczny z okolicznych dróg.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Kościół świętego Idziego leży w granicach wsi Chvalkovice, w powiecie Náchod, w kraju hradeckim, we wschodniej części Czech. To region znany z barokowych i gotyckich zabytków sakralnych rozsianych po niewielkich miejscowościach, a Chvalkovice wpisują się w ten krajobraz jako jeden z mniej znanych, lecz autentycznych przystanków.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół w Chwalkovicach nie jest monumentalną budowlą przyciągającą tłumy turystów, ale właśnie w tym tkwi jego wartość — pozwala zobaczyć, jak wyglądała typowa wiejska świątynia tego regionu, która przez wieki była systematycznie przebudowywana i remontowana, zamiast zostać zastąpiona nowym obiektem. Połączenie gotyckiego portalu z barokową wieżą i nowszymi elementami z początku XX wieku daje przekrój przez różne epoki architektury sakralnej w jednym miejscu.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował kościół w Chwalkovicach? Pierwotną, gotycką świątynię w 1304 roku ufundował ród Berków z Dubé.

Kiedy kościół przebudowano na barokowy? Przebudowa w stylu barokowym miała miejsce w latach 1690–1694, sfinansowana przez Ferdynanda Rudolfa Dobřenského.

Co zachowało się z pierwotnej, gotyckiej budowli? Na południowej ścianie nawy zachował się gotycki, kamienny, ostrołukowy portal z XIV wieku.

Ile naw ma kościół? Kościół jest jednonawowy, z dobudowaną później kaplicą Marii Panny od strony północnej.

W jakim regionie leży wieś Chvalkovice? Chvalkovice leżą w powiecie Náchod, w kraju hradeckim, we wschodnich Czechach.