Kaplica Świętego Antoniego na Javorníku

Kaplica Świętego Antoniego stoi na szczycie Javorníku, wzniesienia o wysokości ok. 1009 m n.p.m. w Szumawie, w powiecie prachatickim kraju południowoczeskiego, niedaleko Vimperka i wsi Vacov. Niewielka, murowana rotunda widoczna jest z dużej części okolicznych zboczy i od dziesięcioleci stanowi punkt orientacyjny dla turystów wędrujących szlakami Szumawy.

Kiedy i dlaczego powstała kaplica?

Budowę prowadzono w latach 1939–1940, a poświęcenie obiektu nastąpiło jeszcze w tym samym roku. Był to czas tuż po układzie monachijskim, gdy nowa granica podzieliła Czechy i okupowane Kraje Sudeckie — szczyt Javorníku znalazł się dokładnie na tej linii. Czescy działacze patriotyczni postanowili upamiętnić to miejsce budowlą sakralną, nadając jej wezwanie świętego, którego imię nosił Antonín Švehla, wpływowy polityk i mąż stanu I Republiki Czechosłowackiej (1873–1933). W ten sposób kaplica łączyła w sobie treść religijną z hołdem dla postaci ważnej dla czeskiej państwowości.

Kto zaprojektował budowlę i kto ją sfinansował?

Projekt przygotował profesor inżynier František Fiala. Środki na budowę zapewniły dwie instytucje ubezpieczeniowe z Pragi — towarzystwo Slavia oraz Rolnicza Wzajemna Ubezpieczalnia (Rolnická vzájemná pojišťovna). Udział firm ubezpieczeniowych w finansowaniu obiektu sakralnego pokazuje, jak szeroki krąg środowisk zaangażował się wówczas w symboliczne oznaczenie nowej granicy państwa.

Jak wygląda wnętrze kaplicy?

Budowla ma formę rotundy — okrągłego, zwartego korpusu, typowego dla niewielkich kaplic wotywnych tamtego okresu. We wnętrzu znajdują się witrażowe okna wotywne przedstawiające patronów ziem czeskich oraz Matkę Boską. Ten dobór postaci nie jest przypadkowy — nawiązuje do tradycji czeskiego patriotyzmu religijnego, silnie obecnej w architekturze sakralnej powstającej w okresie zagrożenia niepodległości państwa.

Komu poświęcona jest kaplica?

Patronem budowli jest święty Antoni z Padwy, portugalski zakonnik i teolog, który działał głównie we Włoszech i Francji w XIII wieku. Co roku, w pierwszą niedzielę po czerwcowym święcie tego świętego, na Javorníku odbywa się znana w regionie pielgrzymka, przyciągająca zarówno mieszkańców okolicznych miejscowości, jak i turystów odwiedzających Szumawę.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica? Na szczycie Javorníku (ok. 1009 m n.p.m.) w Szumawie, w powiecie prachatickim kraju południowoczeskiego, niedaleko Vimperka i Vacova.

Kiedy zbudowano kaplicę? W latach 1939–1940, z poświęceniem w 1940 roku.

Dlaczego wybrano wezwanie świętego Antoniego? Imię nawiązuje do Antonína Švehli, czechosłowackiego polityka i męża stanu, którego chciano upamiętnić na nowo wytyczonej granicy Czech i Krajów Sudeckich.

Kto zaprojektował kaplicę? Profesor inżynier František Fiala, a budowę sfinansowały praskie towarzystwa ubezpieczeniowe Slavia oraz Rolnicza Wzajemna Ubezpieczalnia.

Czy przy kaplicy odbywają się uroczystości religijne? Tak, co roku w pierwszą niedzielę po czerwcowym święcie świętego Antoniego z Padwy odbywa się tu tradycyjna pielgrzymka.