Rovninské balvany

Rovninské balvany to niewielki, ale geologicznie wyjątkowy pomnik przyrody na terenie Ostrawy, w dzielnicy Moravská Ostrava, na prawym brzegu rzeki Ostrawicy, w pobliżu terenów wystawowych Czarna Łąka (Černá louka). To zbiór dziesięciu głazów narzutowych, które przetrwały tysiące lat, by dziś świadczyć o zasięgu lądolodu obejmującego niegdyś ten region.

Skąd wzięły się te głazy?

Historia Rovninských balvanů zaczyna się daleko od Ostrawy — w piaskowni w miejscowości Hlučín-Rovniny w powiecie opawskim. To właśnie tam w 1958 roku dr V. Tilík odkrył podczas wydobycia piasku dziesięć dużych głazów narzutowych. Po odkryciu głazy zostały ponownie zasypane i czekały kolejnych sześć lat, aż prace rekultywacyjne przywróciły je na powierzchnię. W 1964 roku podjęto decyzję o przeniesieniu ich do Ostrawy, gdzie utworzono z nich pomnik przyrody — tego samego roku obszar objęto ochroną prawną.

Co to za skały?

Głazy zbudowane są z różowawego granitu biotytowego, granitu pręgowanego i porfirowatego oraz gnejsu kwarcytowego. Ich pochodzenie jest skandynawskie — zostały przetransportowane na tereny dzisiejszej Ostrawy przez lądolód w okresie zlodowacenia warciańskiego (saalian). To właśnie one stanowią namacalny dowód na to, jak daleko na południe sięgał wówczas lód kontynentalny, przenosząc ze sobą fragmenty skał krystalicznych z odległej Skandynawii.

Dlaczego to ważne miejsce dla nauki?

Głazy narzutowe tego typu są cennym źródłem informacji dla geologów i glacjologów. Pozwalają rekonstruować trasy przemieszczania się lodowców oraz określać maksymalny zasięg zlodowaceń w Europie Środkowej. Rovninské balvany, mimo swoich niewielkich rozmiarów jako obszar chroniony, należą do ważniejszych tego typu stanowisk na Śląsku Cieszyńskim i Opawskim, dokumentując procesy geologiczne sprzed dziesiątek tysięcy lat.

Gdzie dokładnie znajdują się głazy?

Pomnik przyrody leży w centralnej części Ostrawy, w dzielnicy Moravská Ostrava, niedaleko wystawowego kompleksu Černá louka, tuż przy prawym brzegu Ostrawicy. Lokalizacja ta sprawia, że miejsce jest łatwo dostępne dla mieszkańców i turystów odwiedzających centrum miasta — nie trzeba wyjeżdżać poza granice Ostrawy, by zobaczyć ślady po epoce lodowcowej.

Czy warto tam zajrzeć podczas zwiedzania Ostrawy?

Rovninské balvany to propozycja dla osób, które łączą zwiedzanie miejskich atrakcji z zainteresowaniem przyrodą i geologią. To miejsce nie wymaga długiej wycieczki ani specjalnego przygotowania — wystarczy krótki spacer w okolicach Czarnej Łąki, by zobaczyć głazy, które przywędrowały do dzisiejszej Republiki Czeskiej ze Skandynawii setki tysięcy lat temu.

Najczęstsze pytania

Czym są Rovninské balvany? To pomnik przyrody w Ostrawie składający się z dziesięciu głazów narzutowych pochodzenia skandynawskiego, świadczących o zasięgu dawnego zlodowacenia.

Gdzie zostały pierwotnie znalezione? W piaskowni w Hlučíně-Rovninách w powiecie opawskim, gdzie odkrył je w 1958 roku dr V. Tilík.

Kiedy przeniesiono je do Ostrawy? W 1964 roku, kiedy to jednocześnie ustanowiono ten obszar pomnikiem przyrody.

Z jakich skał zbudowane są głazy? Z różowawego granitu biotytowego, granitu pręgowanego i porfirowatego oraz gnejsu kwarcytowego.

Gdzie dokładnie w Ostrawie można je zobaczyć? W dzielnicy Moravská Ostrava, blisko terenów wystawowych Černá louka, przy prawym brzegu Ostrawicy.