Kunčický bludný balvan

Kunčický bludný balvan to największy znany głaz narzutowy na terenie Czech, ukryty w przemysłowej dzielnicy Kunčice w Ostrawie. Choć otoczenie — sąsiedztwo dawnej huty Nová huť — nie kojarzy się z naturą, ten liczący dziesiątki tysięcy lat kamień jest jednym z ciekawszych przystanków dla miłośników geologii odwiedzających Górny Śląsk.

Skąd wziął się głaz w Ostrawie?

Balvan powstał daleko od miejsca, w którym dziś można go oglądać. Skała trafiła w rejon Ostrawy w trakcie epoki lodowcowej, w starszym plejstocenie, gdy lądolód przesuwał materiał skalny z północy Europy na południe. Geolodzy wskazują, że pochodzenie głazu wiąże się najprawdopodobniej z terenami dzisiejszej środkowej Szwecji lub południowej Finlandii — lodowiec transportował go setki kilometrów, zanim osiadł w miejscu, gdzie po tysiącleciach trafili na niego robotnicy budowlani.

Jak odkryto głaz?

Kunčický bludný balvan odkryto przypadkiem w 1954 roku, podczas prac fundamentowych przy budowie hali w ówczesnej hucie Nová huť Klementa Gottwalda. Głaz wydobyto z głębokości 6,8 metra — dopiero wtedy stało się jasne, jak wielki jest to obiekt. Ze względu na swoją unikalność i rozmiar został objęty ochroną jako pomnik przyrody w 1990 roku.

Jakie są jego rozmiary i budowa?

Głaz waży około 17,5 tony i ma elipsoidalny, stosunkowo regularny kształt o wymiarach 320 × 250 × 155 cm. Zbudowany jest z żółtawo-szaro-różowej skały o charakterze granitowym — geolodzy opisują go jako gruboziarnisty granit porfirowaty. Ta charakterystyczna barwa i struktura krystaliczna pozwalają łatwo odróżnić go od miejscowych skał osadowych, co było jedną z przesłanek pozwalających ustalić jego skandynawskie pochodzenie.

Gdzie dokładnie znajduje się głaz?

Balvan stoi przy ulicy Vratimovskiej w dzielnicy Kunčice, wchodzącej w skład miejskiej dzielnicy Ślązka Ostrawa. Znajduje się w pobliżu południowej bramy dawnej huty Nová huť, przy pętli linii tramwajowej nr 4 — co czyni go łatwo dostępnym nawet bez samochodu, mimo przemysłowego charakteru okolicy.

Dlaczego warto go zobaczyć?

To rzadka okazja, by na własne oczy zobaczyć świadka epoki lodowcowej — obiekt, który wędrował przez kontynent na grzbiecie lodowca, zanim trafił pod ziemię na Śląsku. Dla osób interesujących się geologią i historią krajobrazu Europy Środkowej to nietypowy, ale wartościowy punkt na mapie okolic Ostrawy, łączący przemysłową historię miasta z naturalnym dziedzictwem sprzed tysięcy lat.

Najczęstsze pytania

Czy to największy głaz narzutowy w Czechach? Tak, Kunčický bludný balvan jest uznawany za największy znany głaz narzutowy na terenie Republiki Czeskiej.

Kiedy głaz odkryto? W 1954 roku, podczas prac fundamentowych na terenie huty, z głębokości 6,8 metra.

Skąd pochodzi skała? Najprawdopodobniej ze Skandynawii — z terenów dzisiejszej środkowej Szwecji lub południowej Finlandii, skąd została przetransportowana przez lądolód w epoce lodowcowej.

Czy miejsce jest chronione? Tak, od 1990 roku głaz ma status pomnika przyrody.

Jak dojechać do głazu? Znajduje się przy ulicy Vratimovskiej w Kunčicach, blisko pętli tramwaju linii nr 4 i południowej bramy dawnej huty Nová huť.