Landek

Landek to zalesione wzgórze w północnej części Ostrawy, na Śląsku, u zbiegu rzek Odry i Ostrawicy. Od 1992 roku obszar o powierzchni 85,7 ha ma status narodowego pomnika przyrody – chroni zarówno cenne fragmenty lasu, jak i unikalne struktury geologiczne oraz stanowiska archeologiczne, które uczyniły to miejsce znanym daleko poza granicami regionu.

Dlaczego Landek jest ważny archeologicznie?

Pierwsi mieszkańcy okolic dzisiejszej dzielnicy Pietrzkowice pojawili się na Landeku ponad 25 tysięcy lat temu. Byli to łowcy mamutów epoki kamienia, po których pozostały liczne ślady bytności – dzięki nim wzgórze zalicza się dziś do najważniejszych stanowisk paleolitycznych w Europie Środkowej. Najsłynniejszym znaleziskiem jest tzw. Wenus z Landeku (znana też jako Wenus z Pietrzkowic) – licząca zaledwie 4,7 cm figurka wyrzeźbiona z kości mamuta, przedstawiająca kobiecy tors. Odkryto ją pod szczątkami mamuta, co dodatkowo podkreśla wagę tego znaleziska dla badań nad życiem ludzi epoki lodowcowej.

Skąd wzięła się tradycja górnicza tego miejsca?

Historia przemysłowa Landeku sięga 1776 roku, gdy miejscowy mieszkaniec natrafił na wzgórzu na dziwne czarne kamienie – okazały się one węglem kamiennym. Odkrycie to zapoczątkowało wieloletnią eksploatację złóż w regionie. W 1830 roku powstała kopalnia Anselm (pierwotnie nosząca nazwę Ferdinand), najstarsza kopalnia w Ostrawie. Węgiel wydobywano tam nieprzerwanie aż do 1991 roku.

Co dziś można zobaczyć w Landek Parku?

Cztery lata przed zamknięciem kopalni rozpoczęto budowę muzeum, które w 1993 roku udostępniono zwiedzającym jako podziemną ekspozycję sprzętu górniczego. Dziś Hornické muzeum Landek Park to największe muzeum górnictwa w Czechach. Ekspozycja mieści się w chodnikach dawnej kopalni Anselm, a zwiedzanie rozpoczyna się od zjazdu klatką szybową z historycznego budynku nadszybia w głąb dawnych pokładów węgla – to jedno z najbardziej charakterystycznych przeżyć oferowanych przez muzeum. Rozległy teren dawnego zakładu przemysłowego, leżący na skraju chronionego pomnika przyrody, prezentuje ciągłość ludzkiej działalności na tym miejscu: od epoki kamienia, przez typową architekturę przemysłową, po górniczą technikę XX wieku.

Co warto wiedzieć zanim się wybierzesz?

Landek łączy w sobie trzy rzadko spotykane w jednym miejscu warstwy: przyrodniczą (chroniony las i formacje geologiczne na wzgórzu), archeologiczną (stanowiska sprzed 25 tysięcy lat i figurka Wenus z Landeku) oraz przemysłową (ponad 150 lat historii górnictwa węglowego skupionej wokół kopalni Anselm). To właśnie to połączenie sprawia, że miejsce ma znaczenie nie tylko lokalne, lecz również geologiczne, historyczne i naukowe w skali europejskiej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Landek? To wzgórze w śląskiej części Ostrawy, przy ujściu Ostrawicy do Odry, w pobliżu dzielnicy Pietrzkowice.

Czym jest Wenus z Landeku? To niewielka, licząca 4,7 cm figurka z kości mamuta przedstawiająca kobiecy tors, wyrzeźbiona przez łowców-zbieraczy epoki kamienia ponad 25 tysięcy lat temu.

Od kiedy wzgórze jest terenem chronionym? Od 1992 roku, gdy ustanowiono tu narodowy pomnik przyrody o powierzchni 85,7 ha.

Czy nadal działa tu kopalnia? Nie – wydobycie w kopalni Anselm zakończono w 1991 roku, a jej dawne wyrobiska od 1993 roku udostępnia zwiedzającym Hornické muzeum Landek Park.