Rokštejn

Rokštejn to ruiny gotyckiego zamku wznoszące się w dolinie dolnego biegu rzeki Brtnice, między wsiami Panská Lhota i Přímělkov, w powiecie Igława (Kraj Vysočina) - jakieś 15 km stąd, po południowo-wschodniej stronie samej Igławy. Zamek powstał w drugiej połowie XIII wieku i był jedną z ważniejszych warowni tego regionu, a dziś jego pozostałości należą do najlepiej zbadanych archeologicznie ruin średniowiecznych na Morawach.

Gdzie leży zamek Rokštejn?

Ruiny stoją na wzniesieniu nad doliną Brtnice, pomiędzy wsiami Panská Lhota i Přímělkov, w powiecie Igława. Dojazd prowadzi wąską, asfaltową drogą od strony Přímělkova - to najwygodniejszy punkt wypadowy dla pieszej wycieczki do zamku, a sama trasa biegnie przez malowniczą, lesistą dolinę rzeki.

Kiedy i przez kogo zamek został założony?

Rokštejn powstał w drugiej połowie XIII wieku, najpewniej po 1270 roku, z inicjatywy rodu Hrutowiców. Jego pierwszym właścicielem był prawdopodobnie Rut (Hrut) z Kněžic, od którego imienia zamek nosił początkowo nazwę Rutenštejn. Pierwsza pisemna wzmianka o warowni pochodzi z 1289 roku - w dokumencie jako świadkowie występują Rut i Bernard z Rutenštejna.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

W połowie XIV wieku Rokštejn przeszedł w ręce margrabiego Jana Henryka, brata cesarza Karola IV i wpływowego władcy morawskiego. Na przełomie XIV i XV wieku zamek stał się własnością Hynka z Valdštejna. Ostatni rozdział w historii warowni napisał rok 1468, kiedy wojska Macieja Korwina zdobyły i poważnie uszkodziły zamek. Od tego czasu Rokštejn nie został już odbudowany i pozostał opuszczony, stopniowo zamieniając się w ruinę.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Na miejscu zachowały się częściowo mury oraz zarys zabudowy średniowiecznego zamku, który od dekad jest przedmiotem systematycznych badań archeologicznych - prowadzone tu wykopaliska, między innymi w ramach projektu badawczego RokLab Uniwersytetu Masaryka, należą do najlepiej rozpoznanych tego typu prac na Morawach. Ruiny leżą wśród lesistych wzniesień doliny Brtnice, co sprawia, że odwiedziny łączy się często z pieszą wędrówką po okolicy. Zamek nie jest odbudowaną atrakcją turystyczną w klasycznym sensie, lecz autentyczną ruiną - jego wartość leży w historycznej i archeologicznej wymowie miejsca, nie w rekonstrukcji.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Rokštejn? W dolinie rzeki Brtnice, między wsiami Panská Lhota i Přímělkov, w powiecie Igława - jakieś 15 km od Igławy, po jej południowo-wschodniej stronie.

Kiedy powstał zamek? W drugiej połowie XIII wieku, najpewniej po 1270 roku, z inicjatywy rodu Hrutowiców.

Jaka była pierwotna nazwa zamku? Rutenštejn - od imienia jego prawdopodobnego założyciela, Ruta (Hruta) z Kněžic.

Co się stało z zamkiem w 1468 roku? Wojska Macieja Korwina zdobyły i poważnie uszkodziły warownię, po czym nie została ona już odbudowana.

Czy na miejscu prowadzone są badania archeologiczne? Tak, ruiny są przedmiotem długoletnich, systematycznych badań archeologicznych, między innymi w ramach projektu Uniwersytetu Masaryka.