Rab concentration camp

Obóz koncentracyjny Rab to miejsce pamięci na chorwackiej wyspie Rab, upamiętniające włoski obóz internowania założony w lipcu 1942 roku. Obóz działał w czasie II wojny światowej w okolicy wsi Kampor, na północnym zachodzie wyspy, która znajdowała się wówczas pod włoską okupacją. Dziś to jedno z poważniejszych miejsc pamięci w regionie, odwiedzane przez osoby zainteresowane historią XX wieku.

Co to było za miejsce?

Obóz był jednym z kilku włoskich obozów koncentracyjnych utworzonych podczas wojny. Po zajęciu Jugosławii w 1941 roku władze włoskie przejęły część wybrzeża Adriatyku i wyspę Rab, a w 1942 roku powstał tu obóz dla ludności cywilnej. Działał do września 1943 roku, czyli do kapitulacji Włoch.

Kto był tu więziony?

Przetrzymywano głównie Słoweńców i Chorwatów, często podejrzewanych o związki z partyzantką lub zatrzymywanych w obławach na cywilów. Do obozu trafiały całe rodziny, w tym kobiety i dzieci. Osobną część obozu zajmowali więźniowie żydowscy. Włoskie władze okupacyjne nie wydały ich Niemcom, mimo że takie żądania się pojawiały.

Jakie były warunki?

Więźniowie mieszkali w namiotach, na otwartej przestrzeni, narażeni na zimno. Racje żywności i wody były bardzo skromne. Głód, wyczerpanie i choroby doprowadziły do śmierci wielu internowanych. Szacunki liczby ofiar różnią się: z imienia znanych jest około półtora tysiąca osób, a według innych ocen zmarło nawet kilka tysięcy. Liczba więźniów w szczytowym okresie bywa podawana jako kilkanaście tysięcy.

Koniec obozu

Po rozejmie Włoch z aliantami we wrześniu 1943 roku obóz zlikwidowano. Więźniowie żydowscy i słoweńscy dołączyli do oddziałów partyzanckich i opuścili wyspę, kierując się na stały ląd. Na miejscu pozostało około dwustu osób starszych, chorych i osłabionych.

Park pamięci w Kamporze

Ofiarom obozu poświęcono park pamięci i cmentarz w Kamporze. Został zaprojektowany przez słoweńskiego architekta Edvarda Ravnikara i ukończony w 1953 roku. Na cmentarzu znajduje się nieco ponad tysiąc grobów, a Słowenia dodała osobną tablicę upamiętniającą. Miejsce jest spokojne i wymaga skupienia, to nie typowa atrakcja turystyczna.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał obóz na Rabie? W lipcu 1942 roku, na wyspie zajętej przez Włochy.

Gdzie dokładnie leży miejsce pamięci? W pobliżu wsi Kampor, w północno-zachodniej części wyspy Rab w Chorwacji.

Kiedy obóz został zamknięty? We wrześniu 1943 roku, po kapitulacji Włoch.

Kto zaprojektował park pamięci? Słoweński architekt Edvard Ravnikar; park ukończono w 1953 roku.

Czy można odwiedzić to miejsce? Tak, park pamięci i cmentarz w Kamporze są miejscem upamiętnienia. Należy zachować powagę i ciszę, jak na cmentarzu.

Ilu ludzi zginęło w obozie? Dokładna liczba jest sporna. Znanych z nazwiska ofiar jest około 1500, a szacunki ogólne sięgają kilku tysięcy.