Pwll y wrach

Pwll y wrach to wodospad na rzece Ennig, tuż obok miasteczka Talgarth w południowej części hrabstwa Powys w Walii, u stóp pasma Czarnych Gór (Black Mountains), na skraju parku narodowego Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons). Walijska nazwa znaczy „Staw Wiedźmy", a po angielsku miejsce bywa nazywane Witches' Pool.

Co to za miejsce?

Rzeka spada tu dwoma oddzielnymi strumieniami przez próg z twardej skały do głębokiego, ciemnego basenu. Basen wyżłobiły w miękkich mułowcach formacji Raglan Mudstone fale wody, które przez tysiąclecia podcinały podłoże. Całość leży w zalesionym wąwozie, dlatego wodospad widać dopiero z bliska, a w wilgotnym powietrzu mchy pokrywają niemal każdy kamień.

Wokół rozciąga się rezerwat przyrody z lasem dębowo-jesionowym, objęty ochroną jako obszar o szczególnym znaczeniu naukowym (SSSI). Zarządza nim organizacja Wildlife Trust, a wstęp jest bezpłatny.

Skąd nazwa?

Według miejscowej tradycji w basenie pod progiem zanurzano osoby podejrzewane o czary. To podanie ludowe, nie udokumentowany fakt historyczny, ale właśnie ono nadało miejscu nazwę.

Jak dojść do wodospadu?

Najwygodniej wyruszyć z Talgarth. Możesz zostawić samochód na bezpłatnym parkingu w miasteczku. Przy samym rezerwacie jest tylko kilka prymitywnych miejsc postojowych, więc parking w mieście to lepszy wybór. Od głównego parkingu do rezerwatu prowadzi utwardzona, łatwa ścieżka. Do samego wodospadu trzeba iść nierówną drogą, która po deszczu bywa błotnista, a zimą śliska.

Opisy tras różnią się długością. Krótka wersja z Talgarth to około 4,5 km i nieco ponad godzina marszu. Dłuższa pętla ma około 9,6 km i zajmuje około trzech godzin, a po obejrzeniu wodospadu można ją skrócić i wrócić do miasteczka. Na trasie są przełazy przez ogrodzenia, a na pastwiskach psy trzeba trzymać na smyczy z uwagi na owce.

Kiedy przyjechać?

Las jest atrakcyjny przez cały rok, ale najpiękniejszy bywa wiosną, gdy runo pokrywają dzikie hiacynty. Po obfitych opadach wodospad ma najwięcej wody. Weź buty z dobrym bieżnikiem. Nad rzeką często widuje się pluszcza i pliszkę górską.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy?

W Talgarth stoi odnowiony XVIII-wieczny młyn wodny Talgarth Mill,. W pobliskim Bronllys zobaczysz ruiny XII-wiecznego zamku. Oba miejsca łatwo połączyć ze spacerem do wodospadu w jednodniową wycieczkę.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do Pwll y wrach jest płatny? Nie, rezerwat jest dostępny bezpłatnie.

Czy można tu zaparkować? Przy rezerwacie jest bardzo mało miejsc o prostej nawierzchni. Lepiej zostawić auto na bezpłatnym parkingu w Talgarth i przejść się pieszo.

Czy trasa nadaje się dla dzieci i wózków? Odcinek od parkingu do rezerwatu jest utwardzony i łatwy, ale ścieżka do wodospadu jest nierówna i błotnista, więc wózek tam nie wjedzie.

Czy wolno kąpać się w basenie? Miejsce służy do oglądania. Skały są śliskie, a basen głęboki, dlatego lepiej podziwiać go z brzegu.