Priory of St. Cosmas

Prieuré Saint-Cosme (Priory of St. Cosmas) to dawny klasztor kanoników regularnych, założony w XI wieku na niewielkiej wyspie na Loarze, w gminie La Riche tuż przy Tours, w sercu Turenii. Miejsce zawdzięcza rozgłos nie tylko średniowiecznej historii zakonnej, lecz przede wszystkim temu, że jego przeorem był przez dwadzieścia lat Pierre de Ronsard, najsłynniejszy poeta francuskiego renesansu. Dziś teren łączy funkcję zabytku architektury z muzeum poświęconym poecie oraz odtworzonymi ogrodami.

Jak powstał prioriat na wyspie na Loarze?

Około roku 1000 mnisi z opactwa Saint-Martin w Tours osiedlili się na wyspie utworzonej przez odnogę Loary i wznieśli tam skromny romański kościół. Wspólnota rozrastała się stopniowo, aż w 1092 roku osada uzyskała status prioriatu, podległego regule św. Augustyna. Kanonicy żyli według zasad wspólnoty kontemplacyjnej, a wokół kościoła powstały kolejne budynki niezbędne do funkcjonowania klasztoru: kapitularz, refektarz, dormitorium oraz krużganek. Dla pierwszych zakonników odosobniona wyspa miała być ziemskim odpowiednikiem raju, miejscem sprzyjającym modlitwie z dala od zgiełku miasta.

Dlaczego prioriat nazywa się też Domem Ronsarda?

W 1565 roku przeorem został Pierre de Ronsard, poeta uznawany za "księcia poetów" na dworze francuskim. Cierpiący na dolegliwości zdrowotne, coraz częściej uciekał z dworu właśnie do Saint-Cosme, gdzie spędzał długie miesiące aż do śmierci 27 grudnia 1585 roku. To właśnie tutaj powstawały jego późne wiersze, a spokojne otoczenie sprzyjało również innym zainteresowaniom poety — uprawiał ogród, zajmował się szczepieniem drzew owocowych i ziołolecznictwem, a efekty tej pracy chętnie ofiarowywał możnym. Ronsard został pochowany na terenie klasztoru, w obrębie kościoła prioralnego, którego ruiny do dziś wyznaczają symboliczne centrum całego założenia.

Co zobaczyć w ogrodach prioriatu?

Ogrody Saint-Cosme składają się z dwunastu odrębnych części, zaprojektowanych tak, by przywołać rośliny dawne i symboliczne, w tym róże szczególnie bliskie Ronsardowi, obecne w wielu jego wierszach. Obecny układ zawdzięczamy badaniom archeologicznym prowadzonym w latach 2009-2010, które pozwoliły odtworzyć pierwotny rozkład przestrzenny klasztoru i na tej podstawie zaprojektować nasadzenia. Spacer między kwaterami prowadzi zwiedzającego od dawnych zabudowań gospodarczych aż do ruin kościoła, gdzie znajduje się grób poety.

Co jeszcze znajduje się na terenie?

Poza ruinami kościoła i ogrodami zachowały się średniowieczne budynki klasztorne, a w jednym z nich urządzono muzeum poświęcone życiu i twórczości Ronsarda. Ekspozycja przybliża codzienność poety w roli przeora oraz kontekst historyczny epoki renesansu w Turenii.

Prioriat jest otwarty przez cały rok, choć godziny zmieniają się sezonowo: od listopada do marca czynny jest od środy do poniedziałku w godzinach 10-12:30 i 14-17, w kwietniu, maju, wrześniu i październiku codziennie od 10 do 18, a w miesiącach letnich, czerwiec-sierpień, codziennie od 10 do 19. Obiekt jest zamknięty 1 stycznia oraz 25 grudnia.

Najczęstsze pytania

Kim był Pierre de Ronsard i jaki miał związek z tym miejscem? Był francuskim poetą epoki renesansu, przeorem Saint-Cosme od 1565 roku aż do śmierci w 1585 roku, tu tworzył i tu został pochowany.

Czy można zobaczyć grób Ronsarda? Tak, znajduje się on w ruinach dawnego kościoła prioralnego, będących głównym punktem zwiedzania.

Jakie są godziny otwarcia? Zależą od pory roku — zimą krócej i z dniem zamknięcia w środy, latem dłużej i codziennie; zamknięte tylko 1 stycznia i 25 grudnia.

Jak dojechać z Tours? La Riche sąsiaduje bezpośrednio z Tours, prioriat leży kilka kilometrów od centrum miasta, po drugiej stronie Loary.

Czy w prioriacie jest muzeum? Tak, w zachowanych zabudowaniach klasztornych mieści się muzeum poświęcone Ronsardowi i historii miejsca.