Prieuré Saint-Maurice, Senlis

Prieuré Saint-Maurice to dawny klasztor kanoników augustiańskich stojący w sercu Senlis, niewielkiego miasta w departamencie Oise, około 50 km na północ od Paryża. Budynek wznosi się tuż przy dawnym zamku królewskim, z którym dzieli park, i dziś kryje w swoich murach muzeum poświęcone łowiectwu.

Skąd wzięła się nazwa i kto założył priorat?

Priorat powstał z inicjatywy Ludwika IX Świętego w latach 60. XIII wieku. Król sprowadził do Senlis relikwie świętego Maurycego i jego towarzyszy z Legii Tebańskiej, pochodzące z opactwa Saint-Maurice-d'Agaune w Valais (dzisiejsza Szwajcaria). Na miejsce przechowywania szczątków wybrano Senlis, miasto blisko związane z monarchią francuską od czasów Hugona Kapeta. Do opieki nad relikwiami i nowo wzniesionym kościołem sprowadzono kanoników reguły świętego Augustyna, podległych początkowo bezpośrednio opactwu w Valais.

Jak wyglądało życie klasztorne w średniowieczu?

Wspólnota liczyła kilkunastu kanoników w czerwonych szatach, na czele z priorem. Zabudowania — kościół, kapitularz, dormitorium i rezydencja przeora — otaczały kwadratowy wirydarz, typowy układ dla klasztorów tego okresu. Pod częścią budynków zachowały się do dziś piwnice z XIII wieku, świadczące o pierwotnym rozplanowaniu kompleksu. W 1643 roku priorat przeszedł pod zarząd kanoników regularnych ze zgromadzenia Sainte-Geneviève, co wiązało się ze zmianą reguły i sposobu zarządzania majątkiem klasztornym.

Dlaczego klasztor przestał istnieć?

Wiek XVIII przyniósł stopniowy upadek wspólnoty — liczba zakonników spadła do tego stopnia, że utrzymanie priora tu nie miało już uzasadnienia. Zgromadzenie rozwiązano w 1768 roku, jeszcze przed Rewolucją Francuską. Kościół klasztorny i wirydarz zburzono po 1789 roku, a w 1793 roku posiadłość sprzedano jako dobro narodowe. Ocalał jedynie wschodni skrzydło z dawnym dormitorium, nakryte piękną XV-wieczną więźbą dachową, oraz część zabudowań gospodarczych.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Ocalałe skrzydło budynku, wpisane na listę zabytków historycznych Francji w 1862 roku, mieści obecnie Musée de la Vénerie — muzeum poświęcone tradycji polowań z psami gończymi. Ekspozycja zajmuje kilka kondygnacji dawnego pawilonu myśliwskiego i prezentuje trofea, obrazy, stroje oraz przedmioty związane z łowiectwem konnym, praktykowanym w okolicznych lasach od czasów królewskich. Budynek stoi w obrębie parku dawnego zamku królewskiego Senlis, co pozwala zwiedzającym połączyć wizytę w priorytecie ze spacerem po historycznym centrum miasta i murach galijsko-rzymskich.

Jak dotrzeć i kiedy warto przyjechać?

Senlis leży około 50 km od Paryża, dojazd samochodem zajmuje mniej niż godzinę, możliwy jest też dojazd pociągiem do pobliskiego Chantilly, a stamtąd autobusem. Priorat i muzeum najlepiej zwiedzać w ciągu dnia, w porze otwarcia ekspozycji — warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą, ponieważ mogą się zmieniać sezonowo. Spacer po parku i zabudowaniach klasztornych zajmuje zwykle od godziny do półtorej, w zależności od tego, czy zwiedzający decydują się także na zwiedzanie sąsiedniego zamku królewskiego.

Najczęstsze pytania

Kto założył Prieuré Saint-Maurice w Senlis? Priorat ufundował król Ludwik IX Święty w latach 60. XIII wieku, by pomieścić relikwie świętego Maurycego i Legii Tebańskiej sprowadzone z opactwa w Valais.

Dlaczego klasztor przestał funkcjonować? Z powodu malejącej liczby zakonników zgromadzenie rozwiązano w 1768 roku, a większość zabudowań zburzono po Rewolucji Francuskiej.

Co znajduje się dziś w dawnym priorytecie? W zachowanym skrzydle mieści się Musée de la Vénerie, muzeum poświęcone historii polowań, usytuowane w parku dawnego zamku królewskiego.

Czy z zabudowań średniowiecznych coś przetrwało? Tak — zachowały się piwnice z XIII wieku oraz wschodnie skrzydło z dormitorium nakrytym oryginalną więźbą dachową z XV wieku.