Prieuré Notre-Dame et Saint-Étienne de Villiers

Prieuré Notre-Dame et Saint-Étienne de Villiers to dawny klasztor pustelniczy ukryty wśród lasów gminy Villeloin-Coulangé, w departamencie Indre-et-Loire. Miejsce znane też jako Prieuré de Grandmont Villiers od kilku wieków stoi na uboczu, z dala od głównych szlaków turystycznych regionu Doliny Loary, co dziś stanowi jego główny atut – ciszę i autentyczność średniowiecznej architektury monastycznej.

Kto i kiedy założył priorat?

Pierwsi pustelnicy zakonu z Grandmont osiedlili się w tym miejscu w 1157 roku. Kilka lat później, w 1162 roku, fundację potwierdził Henryk II Plantagenet, król Anglii i hrabia Turenii, przekazując wspólnocie roczną rentę w wysokości 36 liwrów oraz obszar lasów, nieużytków i łąk liczący od stu do stu dwudziestu hektarów. Ten hojny dar zapewnił mnichom trwałe podstawy materialne na kolejne stulecia.

Jak wyglądają zabudowania prioratu?

Zachowany zespół budynków pochodzi z końca XII wieku i jest typowym przykładem układu grandmontańskiego – zabudowania rozmieszczone są wokół dawnego krużganka, niegdyś drewnianego, który się nie zachował. Do dziś stoi część nawy kościoła klasztornego, natomiast wschodnie i zachodnie zakończenia świątyni oraz skrzydło zachodnie zostały rozebrane. Skrzydło wschodnie mieściło niegdyś sypialnię braci na parterze i piętrze, a skrzydło południowe – refektarz i kuchnię na parterze oraz cele mnichów na piętrze.

Co przetrwał priorat w czasach średniowiecza?

W okresie świetności w klasztorze przebywało około trzydziestu braci. W 1323 roku wspólnotę odwiedził król Karol IV Piękny. Czasy wojny stuletniej okazały się jednak trudne – między 1358 a 1360 rokiem priorat ucierpiał podczas najazdu oddziałów anglo-nawarryjskich stacjonujących w pobliskim zamku Le Plessis. Kryzys pogłębiał się w kolejnych dekadach: około 1420 roku we wspólnocie pozostało już tylko pięciu lub sześciu zakonników.

Co stało się z klasztorem po rewolucji francuskiej?

Podczas rewolucji francuskiej priorat sprzedano jako dobro narodowe, a jego zabudowania zamieniono na gospodarstwo rolne. Funkcję tę pełniły one nieprzerwanie aż do 1963 roku. Zwrot w historii miejsca nastąpił w 1979 roku, gdy do dawnego klasztoru wprowadzili się trzej bracia żyjący według reguły zakonu z Grandmont, przywracając mu duchowy charakter.

Czy priorat jest chroniony i można go zwiedzać?

Obiekt figuruje w ewidencji francuskich zabytków (monuments historiques) od 8 listopada 1988 roku. Zwiedzanie odbywa się w formie wycieczek z przewodnikiem, wyłącznie w wyznaczonych godzinach – warto zarezerwować na tę wizytę około 45 minut. To wystarczający czas, by obejrzeć zachowane skrzydła, dawną nawę kościoła i poczuć klimat odosobnienia, jaki pustelnicy z Grandmont celowo wybierali dla swoich siedzib.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się priorat? W gminie Villeloin-Coulangé, w departamencie Indre-et-Loire, w regionie Centre-Val de Loire, w spokojnej, leśnej okolicy z dala od centrum wsi.

Jak długo trwa zwiedzanie? Wizyta z przewodnikiem zajmuje zwykle około 45 minut.

Czy klasztor nadal pełni funkcję religijną? Tak, od 1979 roku mieszkają w nim bracia żyjący według reguły zakonu z Grandmont.

Czy to ten sam obiekt, co Prieuré de Grandmont Villiers? Tak, to alternatywna nazwa używana zamiennie z pełną nazwą Prieuré Notre-Dame et Saint-Étienne de Villiers.

Czy budynki są oryginalne? Część zabudowań, w tym fragment nawy kościoła oraz skrzydła wschodnie i południowe, pochodzi z końca XII wieku, choć krużganek i część kościoła nie przetrwały do naszych czasów.