Abbaye Notre-Dame du Landais

Abbaye Notre-Dame du Landais to ruiny dawnego opactwa cysterskiego położone na terenie gminy Frédille, w departamencie Indre, w regionie Centre-Val de Loire. Miejsce znane bywa też pod nazwą Saint-Pierre du Landais i przez wieki stanowiło jeden z ważniejszych ośrodków monastycznych regionu Berry.

Skąd wzięło się to miejsce?

Zanim powstało opactwo, teren nosił nazwę Fonstable (od łacińskiego fons stabile, czyli "stałe źródło") i od 1115 roku pełnił funkcję pustelni oraz miejsca modlitwy. Kilkanaście lat później, w 1129 roku, osiedlili się tu mnisi cysterscy przybyli z opactwa l'Aumône w diecezji Blois. To oni zapoczątkowali budowę klasztoru, którego pierwszy kościół opacki poświęcono już w 1135 roku.

Jak rozwijało się opactwo?

Tempo rozwoju wspólnoty było na tyle szybkie, że już dwa lata po konsekracji kościoła, w 1137 roku, mnisi z Landais założyli własną filię - opactwo Barzelle w pobliżu Valençay. W kolejnych dekadach klasztor zyskiwał znaczenie dzięki hojności okolicznych możnych. Szczególnie zasłużył się pan na Buzançais, Jean de Prie, którego darowizny pozwoliły w pierwszej połowie XIII wieku odbudować i rozbudować kościół opacki wraz z większością zabudowań klasztornych. Świątynia osiągnęła wówczas imponujące rozmiary - około 56 metrów długości i 18,5 metra szerokości, a jej nawa główna, sklepiona żebrowo, wznosiła się na wysokość siedemnastu metrów. Układ architektoniczny pozostawał wierny tradycyjnemu planowi cysterskiemu, z płaskim prezbiterium i dwiema kaplicami po każdej jego stronie.

Co doprowadziło do upadku klasztoru?

Pod koniec średniowiecza, podobnie jak większość opactw cysterskich tego okresu, Landais objęte zostało systemem komendy - opat mianowany był z zewnątrz, często bez związku z życiem zakonnym, co osłabiało dyscyplinę i dochody wspólnoty. Kryzys pogłębiła wojna religijna: w 1568 roku oddziały protestanckie, najprawdopodobniej lancknechci Wolfganga Bawarskiego, podpaliły zabudowania opactwa. Klasztor nigdy w pełni nie podźwignął się z tych zniszczeń.

Kiedy opactwo przestało istnieć?

Ostateczny koniec wspólnoty nastąpił w okresie rewolucji francuskiej. W 1791 roku, gdy w klasztorze pozostało już tylko trzech zakonników, opactwo zamknięto, a jego majątek sprzedano jako dobro narodowe. Budynki popadały w ruinę, aż w 1848 roku posłużyły jako źródło kamienia budowlanego - miejscową kamieniołomnię, z której czerpano materiał do innych inwestycji.

Co zostało do dzisiaj?

Współcześnie po dawnym opactwie zachowały się jedynie fragmenty murów i pozostałości zabudowań, rozproszone na terenie dzisiejszej gminy Frédille (część śladów sięga też sąsiedniej gminy Saint-Martin-de-Lamps). To miejsce ma przede wszystkim wartość historyczną i archeologiczną - pozwala prześledzić losy typowego cysterskiego założenia klasztornego od średniowiecznego rozkwitu po rewolucyjną kasatę.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Abbaye Notre-Dame du Landais? Ruiny opactwa leżą na terenie gminy Frédille, w departamencie Indre, w regionie Centre-Val de Loire.

Kiedy powstało opactwo? Mnisi cysterscy z opactwa l'Aumône osiedlili się tu w 1129 roku, a pierwszy kościół konsekrowano w 1135 roku.

Dlaczego opactwo upadło? Osłabił je system komendy pod koniec średniowiecza, a w 1568 roku zostało spalone przez wojska protestanckie. Ostatecznie zamknięto je w 1791 roku podczas rewolucji francuskiej.

Czy da się dziś zwiedzić opactwo? Zachowały się jedynie ruiny i fragmenty murów, ponieważ w 1848 roku obiekt rozebrano częściowo na materiał budowlany.