Kloster La Prée (Abbaye de La Prée)

Opactwo La Prée to dawny klasztor cysterski położony w gminie Ségry, w departamencie Indre, w regionie Berry we Francji. Uznawane jest za najstarsze opactwo cysterskie w Berry — mnisi osiedlili się tu w 1128 roku, a samą świątynię konsekrował osobiście św. Bernard z Clairvaux w 1141 roku.

Jak zaczęła się historia opactwa?

Fundacja La Prée należała do pierwszej fali klasztorów zakładanych w ramach reformy cysterskiej zapoczątkowanej przez św. Bernarda. Osiedlenie się wspólnoty w 1128 roku i osobista konsekracja kościoła przez samego św. Bernarda trzynaście lat później świadczą o randze, jaką nadawano temu miejscu już u progu jego istnienia.

Jaką rolę odgrywało opactwo w regionie?

Dzięki hojnym darowiznom napływającym w XII i XIII wieku wspólnota szybko zbudowała rozległe gospodarstwo rolne i przyczyniła się do zagospodarowania okolicznych terenów. W XIII wieku klasztor uzyskał status opactwa królewskiego, co podniosło jego prestiż i wpływy w regionie. W kolejnych stuleciach obiekt otoczono fortyfikacjami, a w XV wieku wprowadzono system komendy, czyli nadawania opactwa świeckim beneficjentom zamiast wyboru opata przez mnichów. Podczas wojen religijnych klasztor odegrał zauważalną rolę w lokalnych wydarzeniach tego okresu.

Co stało się z klasztorem po Rewolucji Francuskiej?

Wspólnota zakonna funkcjonowała nieprzerwanie aż do Rewolucji Francuskiej. W 1791 roku majątek opactwa sprzedano jako dobro narodowe, co zakończyło ponad sześć wieków życia monastycznego w tym miejscu. Budynki przeszły następnie w ręce prywatne i były wykorzystywane do celów gospodarczych.

Jak wygląda architektura opactwa dzisiaj?

Ze średniowiecznego założenia najwięcej zachowało się we wschodnim skrzydle, gdzie na XII-wiecznym parterze przetrwały zakrystia, sala kapitulna, sala mnichów oraz sklepione korytarze i klatki schodowe. Skrzydło południowe, w którym mieściły się niegdyś refektarz i kuchnie, zostało gruntownie przebudowane w XVII i XVIII wieku, a w XIX wieku wzbogacone o neogotycką galerię. Do dziś można oglądać także zachodnią stronę krużganka, salę kapitulną oraz nagrobek (enfeu) Gauchera de Passac. Całość zachowuje surowy, harmonijny charakter typowy dla architektury cysterskiej.

Czym jest opactwo obecnie?

W 1954 roku obiekt przekazano stowarzyszeniu Petits Frères des Pauvres. Od 1991 roku w budynkach działa rezydencja artystyczna oraz ośrodek działalności społecznej i kulturalnej. Program rezydencji, prowadzony pod nazwą „Pour Que l'Esprit Vive", jest otwarty dla twórców z wielu dziedzin: architektury, kompozycji muzycznej, fotografii, filmu, rysunku, pisarstwa, grafiki warsztatowej, malarstwa i rzeźby. Artyści mogą ubiegać się o pobyt długi, trwający dziesięć miesięcy od września do czerwca, lub krótszy, mieszczący się w okresie od września do sierpnia. Od 2002 roku rezydencja współpracuje z Akademią Sztuk Pięknych (Académie des Beaux-Arts).

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo?

Obiekt leży na terenie gminy Ségry, w departamencie Indre, na współrzędnych geograficznych około 46,907° N, 2,132° E. To niewielka miejscowość w regionie Berry, z dala od głównych szlaków turystycznych, co sprzyja spokojnej atmosferze tego miejsca.

Najczęstsze pytania

Czy opactwo La Prée można zwiedzać? Obiekt funkcjonuje jako czynna rezydencja artystyczna prowadzona przez stowarzyszenie, dlatego dostęp dla zwiedzających bywa ograniczony — warto sprawdzić aktualne zasady wizyty przed przyjazdem, na przykład przy okazji Dni Dziedzictwa.

Czy to jest to samo miejsce co niemiecki „Kloster Preetz"? Nie. Mimo podobnie brzmiącej nazwy, La Prée w Ségry (Indre, Francja) nie ma żadnego związku z klasztorem w Preetz w Szlezwiku-Holsztynie w Niemczech — to dwa zupełnie odrębne obiekty w różnych krajach.

Kto założył opactwo? Wspólnota cysterska osiedliła się w tym miejscu w 1128 roku, a kościół klasztorny konsekrował w 1141 roku św. Bernard z Clairvaux, jeden z czołowych twórców reformy cysterskiej w Europie.

Czym zajmuje się dzisiejsza rezydencja artystyczna? Rezydencja przyjmuje twórców z różnych dyscyplin artystycznych na pobyty twórcze, oferując im czas i przestrzeń do pracy w otoczeniu dawnych zabudowań klasztornych.