PP Pustý zámek

Pustý zámek to przyrodniczo-historyczna osobliwość w Czechach, trzy kilometry na wschód od miasteczka České Kamenice, w północnej części powiatu Česká Lípa. Wzgórze o wysokości 405 m n.p.m. wznosi się nad doliną rzeki Kamenice i łączy w sobie dwie rzeczy naraz: rzadką formację geologiczną oraz ruiny średniowiecznego zamku.

Co widać na miejscu?

Główną atrakcją jest stroma bazaltowa ściana skalna o wysokości około 50 metrów, którą przez tysiące lat wyrzeźbiła erozja wód rzeki Kamenice. Ścianę budują potężne, cztero- i sześciokątne kolumny bazaltowe (tzw. słupy znelitowe) o długości dochodzącej do 25 metrów i grubości do 1,85 metra. U podstawy ułożone są niemal poziomo, a im wyżej, tym bardziej się pochylają, tworząc charakterystyczny, wachlarzowaty układ przypominający rozłożony wachlarz z kamienia. Fragment skały został częściowo naruszony w XIX wieku podczas budowy drogi, co jednak nie umniejszyło wartości pozostałej formacji.

Ruiny zamku na szczycie

Na szczycie wzgórza zachowały się pozostałości zamku Fredevald. Warownię wzniósł najprawdopodobniej ród Michaloviców jeszcze przed końcem XIII wieku. Jej zadaniem było strzeżenie szlaku handlowego, który prowadził doliną Kamenice w kierunku Żytawy (Žitavy) po drugiej stronie granicy. Dziś z dawnej budowli pozostały jedynie fragmenty, ale sama lokalizacja — na krawędzi skalnej ściany, z widokiem na dolinę — daje wyobrażenie o strategicznym znaczeniu tego miejsca w średniowieczu.

Ochrona przyrody

Ze względu na unikatowość formacji skalnej teren objęto ochroną prawną już 4 lipca 1956 roku, na mocy decyzji ówczesnego Ministerstwa Oświaty i Kultury. Obszar chroniony ma powierzchnię 1,99 hektara i leży na południowym stoku wzgórza, na wysokości od 350 do 380 m n.p.m. Nadzór nad terenem sprawuje Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej, oddział regionalny w Libercu. Pustý zámek stanowi część większego obszaru chronionego krajobrazu Lužické hory (Gór Łużyckich), znanego z licznych formacji skalnych powstałych w wyniku wulkanicznej i erozyjnej historii regionu.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

To miejsce, w którym natura i historia przenikają się w wyjątkowy sposób. Geolodzy i miłośnicy przyrody docenią rzadki układ kolumn bazaltowych, dobrze widoczny z bliska dzięki stromemu, odsłoniętemu obliczu skały. Osoby zainteresowane historią znajdą tu z kolei namacalny ślad średniowiecznego osadnictwa obronnego — ruiny zamku, który przez wieki pilnował granicznego szlaku handlowego. Połączenie obu tych elementów w jednym, stosunkowo niewielkim obszarze sprawia, że Pustý zámek jest interesującym celem wycieczki dla osób odwiedzających region Gór Łużyckich, zwłaszcza w połączeniu ze zwiedzaniem pobliskiego miasteczka České Kamenice.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Pustý zámek? Trzy kilometry na wschód od České Kamenice, w północnej części powiatu Česká Lípa, w Czechach, na terenie chronionego krajobrazu Lužické hory.

Co to za formacja skalna? To bazaltowa ściana o wysokości ok. 50 metrów, zbudowana z masywnych, cztero- i sześciokątnych kolumn bazaltowych osiągających do 25 metrów długości.

Czy zachowały się ruiny zamku? Tak, na szczycie wzgórza znajdują się pozostałości zamku Fredevald, wzniesionego przez ród Michaloviców przed końcem XIII wieku.

Od kiedy obszar jest chroniony? Ochronę prawną wprowadzono 4 lipca 1956 roku, a obecnie teren o powierzchni 1,99 ha nadzoruje Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej.