Porta coeli Convent

Klasztor Porta coeli w Předklášteří pod Tišnovem to jeden z najważniejszych zabytków wczesnogotyckich w Czechach. Zespół klasztorny cysterek powstał w dolinie rzeki Svratki, w kraju południowomorawskim, i od niemal ośmiu wieków pozostaje miejscem życia zakonnego.

Kto założył klasztor Porta coeli?

Fundatorką klasztoru była królowa Konstancja Węgierska, wnuczka Raynalda z Châtillon i wdowa po czeskim królu Ottokarze I. Ufundowała klasztor w 1233 roku, licząc na wsparcie swoich synów - margrabiego morawskiego Przemysła oraz króla Wacława I, którzy popierali jej zamiar. Konstancja została później pochowana w klasztornych murach, co nadaje miejscu dodatkowy wymiar historyczny - to nie tylko fundacja religijna, ale też mauzoleum jej fundatorki.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje klasztor?

Rdzeń zespołu klasztornego powstał w stylu burgundzkiej gotyki cysterskiej, do dziś uznawanej za jeden z najcenniejszych przykładów wczesnej gotyki w Europie Środkowej. Z biegiem stuleci obiekt rozbudowywano, dodając liczne elementy barokowe, przez co dzisiejsza bryła łączy surowość średniowiecznego muru z późniejszymi, bardziej ozdobnymi warstwami.

Co warto zobaczyć w Porta coeli?

Zabudowania klasztorne, w większości dwutraktowe, skupiają się wokół trzech prostokątnych dziedzińców - wirydarza (rajskiego dziedzińca), tzw. dziedzińca płytowego oraz dawnego bielnika. Najbardziej rozpoznawalnym elementem całego założenia jest zachodni portal kościoła klasztornego - bogato zdobiony tympanon i dekoracja rzeźbiarska portalu są uznawane za unikat w skali środkowoeuropejskiej gotyki, porównywany przez badaczy do portali wielkich katedr francuskich.

Czy klasztor wciąż pełni funkcję religijną?

Tak - Porta coeli pozostaje jedynym czynnym żeńskim klasztorem cysterskim w Czechach, co odróżnia go od wielu innych średniowiecznych fundacji zakonnych w regionie, które dziś pełnią wyłącznie funkcje muzealne. Część zabudowań, a konkretnie wnętrza barokowego budynku dawnego probostwa, udostępnia zwiedzającym Muzeum Podhorácké, prezentujące stałe ekspozycje oraz wystawy sezonowe poświęcone historii regionu i samego klasztoru.

Status zabytku

Ze względu na wyjątkową wartość historyczną i architektoniczną klasztor figuruje jako zabytek narodowy Czech. Jego lokalizacja - w malowniczej dolinie Svratki, niedaleko Tišnova - czyni go łatwym celem wycieczki jednodniowej z Brna czy innych miejscowości południowomorawskich.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał klasztor Porta coeli? Klasztor został ufundowany w 1233 roku przez królową Konstancję Węgierską.

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor? W miejscowości Předklášteří, tuż przy Tišnovie, w kraju południowomorawskim, w dolinie rzeki Svratki.

Co jest najcenniejszym elementem architektonicznym klasztoru? Zachodni portal kościoła klasztornego, z bogato zdobionym tympanonem, uznawany za unikatowy przykład środkowoeuropejskiej gotyki.

Czy w klasztorze wciąż mieszkają zakonnice? Tak, Porta coeli to jedyny obecnie czynny żeński klasztor cysterski w Czechach.

Kto jest pochowany w klasztorze? Jego fundatorka, królowa Konstancja Węgierska, wdowa po Ottokarze I.