Chapel of Saint John of Nepomuk

Kaplica św. Jana Nepomuckiego w Senticích to niewielka, XIX-wieczna świątynia stojąca na rozwidleniu dróg w sercu wsi, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Brna. Choć rozmiarami przypomina raczej kapliczkę przydrożną niż kościół parafialny, jej neorenesansowa architektura i bogato zdobiony portal czynią z niej jeden z ciekawszych zabytków sakralnych w okolicy.

Jak dotrzeć?

Sentice leży w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim, około 20-23 km na północny zachód od Brna. Do wsi najłatwiej dojechać samochodem — trasa z Brna zajmuje niecałe pół godziny. Kaplica stoi w centrum miejscowości, na rozwidleniu ulic, więc trudno ją przeoczyć nawet podczas krótkiego postoju w drodze do pobliskiego zamku Veveří czy w stronę Vysočiny.

Co zobaczysz?

Kaplicę wzniesiono w 1878 roku jako rzymskokatolicką świątynię i poświęcono ją Janowi Nepomucenowi. Budowla ma zaledwie 5,1 metra szerokości, ale jej niewielkie rozmiary rekompensuje staranne wykonanie detalu. Prezbiterium zamyka się półkolistą apsydą, a wnętrze przykrywa kopulaste sklepienie.

Najwięcej uwagi przyciąga fasada. Półkolisty portal flankują z obu stron po dwie pilastry ze stylizowanymi głowicami jońskimi, dźwigające profilowane belkowanie z ząbkowaniem. Ponad nim wznosi się wysoki tympanon zwieńczony gzymsem, również z ząbkowaniem, a w jego polu umieszczono brązowy relief Matki Boskiej z promieniami, otoczony po bokach empirowymi gałązkami wawrzynu.

Wyposażenie wnętrza pochodzi z okresu zbliżonego do powstania kaplicy: drewniana mensa ołtarzowa oraz późnobarokowy ołtarz datowany na około 1770 rok — a więc starszy niż sam budynek, co sugeruje, że mógł zostać przeniesiony z wcześniejszej świątyni lub kaplicy dworskiej.

Tuż naprzeciw kaplicy, przy domu nr 80, stoją dwie barokowe figury: św. Jana Nepomucena z 1775 roku oraz św. Floriana z 1854 roku. Obie rzeźby są wpisane do rejestru zabytków i tworzą razem z kaplicą niewielki, ale spójny zespół sakralny w centrum wsi.

Trochę historii wsi

Sentice po raz pierwszy wzmiankowano w 1358 roku. Od 1519 roku wieś należała do dóbr zamku Veveří, a przez pewien czas istniała tu również własna fortyfikacja, która zniknęła w wyniku konfliktów zbrojnych w regionie. Od 1694 roku wieś posługuje się własną pieczęcią z motywem dwóch skrzyżowanych kos. Dziś Sentice liczy około 636 mieszkańców, a w centrum wsi, niedaleko kaplicy, stoi pomnik upamiętniający ofiary obu wojen światowych.

Kiedy przyjechać?

Kaplica jest budowlą niewielką i najlepiej ogląda się ją z zewnątrz, więc pora roku nie ma tu większego znaczenia — warto jednak wybrać dzień z dobrym światłem, by docenić detale portalu i reliefu w tympanonie. Wiosna i lato sprzyjają też łączeniu wizyty z wycieczką po okolicznych wzgórzach Vysočiny czy do zamku Veveří, oddalonego o kilkanaście kilometrów.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kaplica w Senticích? W 1878 roku, jako rzymskokatolicka świątynia poświęcona św. Janowi Nepomucenowi.

W jakim stylu zbudowano kaplicę? W stylu neorenesansowym, z półkolistym portalem, pilastrami o głowicach jońskich i kopulastym sklepieniem wnętrza.

Co znajduje się we wnętrzu kaplicy? Drewniana mensa ołtarzowa oraz późnobarokowy ołtarz z około 1770 roku, starszy od samego budynku.

Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Naprzeciw kaplicy, przy domu nr 80, stoją zabytkowe barokowe figury św. Jana Nepomucena (1775) i św. Floriana (1854).