Ponte de Salime

Ponte de Salime (hiszp. Puente de Salime), dawny most nad rzeką Navia w gminie Grandas de Salime w zachodniej Asturii, dziś nie istnieje w swojej dawnej formie – spoczywa na dnie zbiornika Embalse de Salime, zalanego w 1953 roku. Dla podróżnych to miejsce łączy historię inżynierii z dramatycznym krajobrazem jednej z największych asturyjskich inwestycji hydroelektrycznych XX wieku.

Co dziś można zobaczyć w miejscu dawnego mostu?

Oryginalny most zbudowano w 1548 roku, za panowania Filipa II. Był to pojedynczy kamienny łuk o rozpiętości 16 metrów, zawieszony niemal 50 metrów nad korytem Navii. Przez ponad trzy stulecia stanowił jedyną przeprawę przez rzekę na ostatnich siedemdziesięciu kilometrach jej biegu, co czyniło go kluczowym punktem komunikacyjnym między Asturią a Galicją. W październiku 1936 roku most zawalił się w wyniku osunięcia ziemi, zabijając dwie osoby, które akurat go przekraczały. Odbudowano go w 1938 roku w zupełnie innej technologii – z czterech przegubowych półłuków z żelbetu, każdy ważący około 6 ton, połączonych ołowianymi przegubami. Nowa konstrukcja miała 20 metrów rozpiętości między przyczółkami, 5 metrów strzałki łuku, 3,6 metra szerokości i 2,5-metrową jezdnię. Prace nadzorował inżynier José María González del Valle, trzeci markiz de Vega de Anzo, a koszt odbudowy wyniósł 11 tysięcy peset. Ten most przetrwał zaledwie piętnaście lat – w 1953 roku zniknął pod wodami rosnącego zbiornika.

Dziś w tym miejscu warto zobaczyć samą zaporę i zbiornik Embalse de Salime, budowany w latach 1946–1954 – w momencie powstania był to największy zbiornik w Asturii i największy w Hiszpanii oraz Europie. Zalanie doliny oznaczało koniec istnienia kilkunastu miejscowości, w tym samej wsi Salime, która do 1836 roku była stolicą gminy, a także Subsalime, San Feliz, Albeiry, Salcedo, Doade, Veiga Grande, Saborín, A Quintá, Ríodeporto, Vilagudín, A Barqueiría, San Pedro de Ernes i Barceli. Zapora i elektrownia wodna kryją prace artystyczne architektów Joaquína Vaquero Palaciosa i jego syna Joaquína Vaquero Turciosa – reliefy, elementy dekoracyjne i wielki fresk w hali turbin, uznawany za jeden z najlepszych przykładów dziedzictwa przemysłowego w Hiszpanii.

Jak dotrzeć do Grandas de Salime?

Grandas de Salime leży w głębi zachodniej Asturii, blisko granicy z Galicją, przy trasie Camino Primitivo – jednego z historycznych szlaków Camino de Santiago. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem: z Oviedo trasa zajmuje około dwóch godzin krętymi drogami górskimi, prowadzącymi przez malownicze doliny rzeki Navia. Najbliższe większe miejscowości to Ribadeo i Fonsagrada po stronie galicyjskiej oraz Pola de Allande od strony Asturii. Region nie ma bezpośredniego dostępu kolejowego, dlatego własny transport lub przejazd lokalnym autobusem z Oviedo pozostaje praktycznie jedynym rozwiązaniem.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wizytę jest późna wiosna i wczesna jesień, kiedy temperatury sprzyjają pieszym wędrówkom wzdłuż brzegów zbiornika, a poziom wody w Embalse de Salime pozwala dostrzec charakterystyczny krajobraz zalanej doliny. Latem dolina bywa gorąca i zatłoczona przez pielgrzymów wędrujących Camino Primitivo, zimą górskie drogi dojazdowe bywają utrudnione przez opady i mgły.

Najczęstsze pytania

Czy można dziś zobaczyć most Ponte de Salime? Nie – oryginalny most oraz jego XX-wieczna odbudowa zniknęły pod wodą zbiornika w 1953 roku. To, co dziś ogląda się na miejscu, to zapora i zbiornik Embalse de Salime, zbudowane w dawnym korycie rzeki.

Dlaczego most był tak ważny historycznie? Przez ponad 300 lat był jedyną przeprawą przez rzekę Navia na odcinku siedemdziesięciu kilometrów, łącząc Asturię z Galicją i umożliwiając ruch handlowy oraz pielgrzymkowy w tym trudno dostępnym regionie górskim.

Co warto zobaczyć w okolicy zbiornika? Poza samą zaporą i punktami widokowymi na zbiornik warto zobaczyć wnętrze elektrowni wodnej z artystycznymi reliefami i freskami Joaquína Vaquero Palaciosa i jego syna Joaquína Vaquero Turciosa, uznawanymi za jeden z najlepszych przykładów dziedzictwa przemysłowego w Hiszpanii.

Czy w pobliżu są szlaki turystyczne? Tak – okolice zbiornika przecina Camino Primitivo, a lokalne ścieżki prowadzą wzdłuż brzegów Embalse de Salime, oferując widoki na góry i dawną dolinę rzeki Navia.