Pont Romà

Pont Romà to zabytkowy kamienny most w Pollença, na Majorce, przerzucony przez potok Torrent de Sant Jordi tuż przy historycznym centrum miasteczka. To jeden z tych obiektów, które łączą architekturę z codziennym życiem miasta — most stoi przy ulicy noszącej jego imię, Carrer del Pont Romà, i do dziś jest częścią miejskiego krajobrazu, a nie odizolowanym zabytkiem za bramką z biletami.

Czy most Pont Romà rzeczywiście jest rzymski?

To pytanie, które zadaje sobie niemal każdy, kto o nim usłyszy — i odpowiedź nie jest tak oczywista, jak sugeruje nazwa. Nazwa „Pont Romà” (most rzymski) przylgnęła do budowli dopiero w XIX wieku, kiedy mieszkańcy dostrzegli podobieństwo jego łuków do starożytnych rzymskich wiaduktów. Historycy nie są jednak zgodni co do faktycznego wieku konstrukcji. Jedna teoria wskazuje na czasy rzymskie, prawdopodobnie I wiek n.e. Druga, popierana przez współczesne badania architektoniczne, sytuuje budowę w średniowieczu, około XIII wieku — a więc już po podboju Majorki przez króla Jakuba I Aragońskiego w 1229 roku, gdy na wyspie intensywnie rozbudowywano sieć dróg łączących wnętrze wyspy z portem w Alcúdii. Półkoliste przęsła mostu wpisują się w późnoromańską tradycję budowlaną typową dla tego okresu.

Jak zbudowany jest most?

Konstrukcja opiera się na dwóch nierównych łukach oddzielonych centralnym filarem. Filar ten ma dodatkowo mały odciążający otwór, którego zadaniem jest zmniejszenie naporu wody podczas gwałtownych wezbrań potoku. U podstawy mostu znajdują się dwa przyporowe filary o trójkątnym przekroju, zaprojektowane tak, by rozbijać nurt wody i chronić konstrukcję przed erozją. To rozwiązanie inżynieryjne, typowe dla mostów budowanych na rwących, okresowo wzbierających ciekach śródziemnomorskich, sprawdzało się przez stulecia.

Dlaczego ten most był tak ważny dla Pollença?

Aż do XIX wieku Pont Romà był jedynym bezpiecznym miejscem przeprawy przez Torrent de Sant Jordi w okresach powodzi i gwałtownych opadów, typowych dla jesieni na Majorce. Dla mieszkańców i podróżnych most stanowił więc praktyczny punkt węzłowy, nie tylko element krajobrazu — bez niego przeprawa przez wezbrany potok bywała ryzykowna lub wręcz niemożliwa.

Co jeszcze warto wiedzieć, zwiedzając okolicę?

Most leży na trasie GR 221, czyli tak zwanej Ruta de Pedra en Sec (Szlaku Suchego Muru) — jednego z najbardziej znanych szlaków pieszych na Majorce, biegnącego wzdłuż pasma Serra de Tramuntana. W bezpośrednim sąsiedztwie mostu działa schronisko turystyczne Refugi Pont Romà, urządzone w budynku dawnej miejskiej rzeźni, które służy dziś jako punkt odpoczynku dla pieszych wędrowców pokonujących szlak. To dobre miejsce, by zatrzymać się na chwilę, zanim ruszy się dalej w stronę centrum Pollença, oddalonego zaledwie o kilka minut spacerem.

Pont Romà to przystanek, który warto włączyć do spaceru po Pollença — nie wymaga specjalnego objazdu, a pozwala zobaczyć kawałek historii miasta w formie, która wciąż pełni swoją pierwotną funkcję: umożliwia przejście przez potok.

Najczęstsze pytania

Czy Pont Romà rzeczywiście pochodzi z czasów rzymskich? Nie ma na to jednoznacznych dowodów. Nazwa pojawiła się w XIX wieku z powodu podobieństwa architektonicznego do rzymskich wiaduktów, ale badacze wskazują raczej na średniowieczne pochodzenie mostu, około XIII wieku.

Gdzie dokładnie znajduje się most? Most znajduje się w obrębie miasteczka Pollença, nad potokiem Torrent de Sant Jordi, przy ulicy Carrer del Pont Romà.

Czy można się tam zatrzymać podczas wędrówki? Tak, obok mostu działa schronisko Refugi Pont Romà, będące punktem na szlaku GR 221 (Ruta de Pedra en Sec).

Jak most jest zbudowany? Ma dwa nierówne łuki wsparte na centralnym filarze z odciążającym otworem oraz dwa trójkątne przypory u podstawy, które chronią konstrukcję przed naporem wody.