Pomnik Suworowa (Schöllenen)

Pomnik Suworowa w Andermatt to wykuty w skale krzyż w wąwozie Schöllenen, w kantonie Uri, tuż przy Moście Diabelskim. Upamiętnia żołnierzy, którzy zginęli tu we wrześniu 1799 roku, gdy armia rosyjska generała Aleksandra Suworowa przebijała się przez Alpy.

Czego dotyczy pomnik?

W czasie drugiej wojny koalicyjnej Suworow szedł z Włoch przez przełęcz św. Gotarda na północ. W Schöllenen zablokowały go wojska francuskie dowodzone przez generała Lecourbe'a. Starcia z 25 września 1799 roku przeszły do historii regionu, a Francuzi wysadzili Most Diabelski, by opóźnić przeciwnika. Rosjanie przeprawili się prowizoryczną przeprawą, co kosztowało wielu z nich życie. Pomnik oddaje cześć poległym.

Jak wygląda pomnik?

Kamienny krzyż, według jednego ze źródeł o wysokości około 12 metrów, wykuto w ścianie wąwozu. Towarzyszy mu napis ku pamięci żołnierzy. Budowę prowadzono w latach 1895–1898, a obiekt poświęcono we wrześniu 1898 roku. Pomysł zyskał zgodę Rady Federalnej już w 1883 roku, lecz pod warunkiem, że miejsce będzie hołdem dla poległych, a projekt i inskrypcja przejdą zatwierdzenie. Korporacja Uri przekazała teren nieodpłatnie Cesarstwu Rosyjskiemu w 1893 roku.

Ciekawostka prawna: działka o powierzchni około 500 m² należy dziś do Federacji Rosyjskiej, choć nie ma statusu eksterytorialnego i obowiązuje na niej prawo szwajcarskie.

Jak dojść do pomnika?

Pomnik leży przy drodze z Andermatt do Göschenen, obok Mostu Diabelskiego. Od parkingu idzie się około 2 minut, a wstęp jest bezpłatny. Z Andermatt dojedziesz samochodem lub rowerem, a pieszo wąwozem poprowadzi Cię szlak historyczny Via Suworow, który prowadzi śladami przemarszu wojsk. Współrzędne: 46,647 N, 8,592 E.

Kiedy przyjechać?

Wąwóz najlepiej zwiedzać od późnej wiosny do jesieni, gdy drogi są suche, a szlaki otwarte. Zimą kamienne ściany bywają oblodzone. Po osuwisku skalnym dostęp do pomnika był czasowo zamknięty, a prace porządkowe planowano do 24 września 2026 roku, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny status na stronie regionu Andermatt-Sedrun-Disentis.

Co jeszcze zobaczysz w okolicy?

Nad wąwozem przerzucono kolejne mosty z różnych epok, a sam wąwóz Schöllenen jest jednym z najbardziej znanych przejść alpejskich. Przy Moście Diabelskim działa restauracja, a miasteczko Andermatt oferuje dalsze atrakcje na trasie przez Gotarda.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do pomnika jest płatny? Nie, miejsce jest ogólnodostępne i bezpłatne.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Sam pomnik oglądasz w kilkanaście minut, a razem z Mostem Diabelskim i fragmentem wąwozu wystarczy około godziny.

Do kogo należy teren pomnika? Około 500 m² należy do Federacji Rosyjskiej, bez prawa eksterytorialności.

Kiedy powstał pomnik? Budowano go w latach 1895–1898, a uroczystość odbyła się we wrześniu 1898 roku.