Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Pomnik Powstania Ludu Banioviny i Kordunu to jeden z najbardziej niezwykłych jugosłowiańskich spomeników, wznoszący się na szczycie Petrovej gory w środkowej Chorwacji. Dzieło rzeźbiarza Vojina Bakicia, odsłonięte w 1981 roku, od dawna przyciąga miłośników architektury modernistycznej, fotografów i podróżników szukających miejsc poza utartym szlakiem.
Co upamiętnia pomnik na Petrovej gorze?
Obiekt poświęcono powstaniu mieszkańców regionów Banija i Kordun w czasie II wojny światowej. Upamiętnia poległych w walkach partyzanckich z Ustaszami w latach 1941–1942. Wybór miejsca nie był przypadkowy: na Petrovej gorze w 1941 roku działał szpital partyzancki, a masyw leśnych wzgórz stał się symbolem oporu w tym regionie. Dlatego pomnik bywa też nazywany po prostu Pomnikiem na Petrovej gorze.
Jak wygląda ta budowla?
Bakić zaprojektował nie klasyczny monument, lecz ogromną, abstrakcyjną formę rzeźbiarską o falistych, nieregularnych kształtach. Konstrukcja ma około 37 metrów wysokości i około 40 metrów szerokości. Szkielet wykonano z betonu lanego na miejscu, a całość obłożono panelami ze stali nierdzewnej, sprowadzonymi ze Szwecji. Gdy słońce przebija się przez chmury, metalowa powłoka lśni i widać ją z daleka na tle zalesionych zboczy. Autor zamierzał stworzyć obiekt, który zachwyci przyszłe pokolenia, a nie tylko odtworzy przeszłość, i właśnie ta futurystyczna sylwetka sprawia, że bywa porównywana do statku kosmicznego.
Co miało znajdować się w środku?
Pomnik nie miał być jedynie rzeźbą do oglądania z zewnątrz. Wnętrze o powierzchni około 3000 metrów kwadratowych planowano jako ośrodek kulturalny i muzealny. Zakładano salę kongresową na około 250 miejsc, bibliotekę, czytelnię, kawiarnię oraz muzeum poświęcone historii powstania. Według części relacji wnętrza nigdy nie zostały w pełni wykończone.
Jaki jest stan obiektu dziś?
Po rozpadzie Jugosławii w latach 90. pomnik został zapomniany, a z czasem opuszczony. Przez kolejne dekady wandale zniszczyli części budowli, a także wyposażenie muzealne i archiwalne. Dziś jest to miejsce zaniedbane i zniszczone, co dla wielu odwiedzających tworzy mocny, melancholijny kontrast z ambitną wizją projektanta. Warto pamiętać, że obiekt nie jest przygotowany do zwiedzania: wejście do wnętrza bywa niebezpieczne, a zniszczone elementy konstrukcji mogą stwarzać zagrożenie.
Czy warto odwiedzić pomnik?
Jeśli interesuje Cię architektura spomeników, historia Jugosławii lub po prostu nietypowe, fotogeniczne miejsca, Petrova gora jest jednym z najbardziej wyrazistych przystanków w tej części Chorwacji. Najlepiej planować wizytę w dzień, przy dobrej pogodzie, z wygodnym obuwiem i szacunkiem dla charakteru miejsca, które pozostaje pomnikiem poległych.
Najczęstsze pytania
Kto zaprojektował pomnik? Autorem jest Vojin Bakić, jugosłowiański rzeźbiarz, a pomnik powstał w 1981 roku.
Jak duży jest pomnik? Ma około 37 metrów wysokości i 40 metrów szerokości.
Z czego został zbudowany? Z betonu, obłożonego panelami ze stali nierdzewnej sprowadzonej ze Szwecji.
Czy można wejść do środka? Wnętrze jest zdewastowane i niezabezpieczone, więc wchodzenie do środka nie jest bezpieczne. Najlepiej podziwiać budowlę z zewnątrz.
Czy to nadal aktywne muzeum? Nie. Planowane muzeum i biblioteka nie działają, a obiekt jest opuszczony.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.