Pomník Františka Škroupa

Pomnik Franciszka Škroupa stoi w Osicach, niewielkiej wsi w powiecie Hradec Králové, tuż przy budynku miejscowej szkoły podstawowej. To skromne, ale ważne dla lokalnej tożsamości miejsce upamiętnia najsłynniejszego rodaka tej miejscowości – kompozytora, którego melodia stała się później czeskim hymnem narodowym.

Kim był František Škroup?

František Jan Škroup urodził się w Osicach w 1801 roku i zmarł w 1862 roku w Rotterdamie. Był kompozytorem, dyrygentem i jedną z ważniejszych postaci czeskiego życia muzycznego XIX wieku. Jego największym dziedzictwem stała się melodia pieśni „Kde domov můj", która z czasem została przyjęta jako hymn Czech. Fakt, że autor tak fundamentalnego dla narodowej tożsamości utworu pochodził z małej wsi na Hradecku, jest dla Osic powodem do dumy i głównym punktem odniesienia w lokalnej historii.

Jak powstał pomnik?

Historia samego monumentu jest nietypowa. W czasie, gdy trwał konkurs artystyczny na pomnik nagrobny kompozytora w Rotterdamie, gdzie zmarł i został pochowany, jedna z prac, która nie zwyciężyła w tym konkursie, znalazła nowe zastosowanie. Po zakończeniu rywalizacji zdecydowano się ustawić ją właśnie w rodzinnej miejscowości Škroupa. Pomnik odsłonięto w 1964 roku, a jego lokalizacja przy szkole nie jest przypadkowa – w ten sposób kolejne pokolenia uczniów mają codzienny kontakt z historią swojego słynnego sąsiada.

Jak wygląda pomnik?

Monument składa się z brązowego popiersia kompozytora, umieszczonego na okrągłym cokole z polerowanego granitu. Na cokole znajduje się napis wykonany brązowymi literami „František Jan Škroup", a całość dopełnia dekoracyjny motyw gałązki lipowej – symbolu mocno zakorzenionego w czeskiej tradycji narodowej i kulturalnej.

Co się stało z oryginalnym popiersiem?

Losy pomnika nie obyły się bez dramatycznego epizodu. W 2006 roku brązowe popiersie zostało skradzione, najprawdopodobniej z powodu wartości surowca. Dla mieszkańców Osic była to strata nie tylko materialna, ale i symboliczna – zniknął fizyczny wizerunek człowieka, z którego wsi się szczyci. Gmina zdecydowała się jednak nie pozostawiać pustego cokołu i sfinansowała wykonanie nowego popiersia, które od tamtej pory ponownie zdobi pomnik.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Pomnik Františka Škroupa to miejsce dla osób zainteresowanych historią muzyki i tożsamością narodową Czech w praktyce – nie w wielkim mieście, lecz tam, gdzie faktycznie się zaczęła, czyli w rodzinnej wsi kompozytora. To przystanek, który dobrze łączy się ze zwiedzaniem regionu Hradec Králové, a dla miłośników mniej oczywistych tras historycznych stanowi ciekawe uzupełnienie większych atrakcji tego obszaru.

Najczęstsze pytania

Kim był František Škroup? Kompozytorem urodzonym w Osicach w 1801 roku, autorem melodii, która stała się hymnem Czech.

Kiedy odsłonięto pomnik? W 1964 roku.

Z czego wykonany jest pomnik? Z brązowego popiersia na cokole z polerowanego granitu, z napisem i motywem gałązki lipowej.

Czy to jest oryginalne popiersie z 1964 roku? Nie – oryginał skradziono w 2006 roku, a gmina Osice sfinansowała wykonanie nowego.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Przy budynku miejscowej szkoły podstawowej w Osicach.