Pomezí Castle

Pomezí (znany też jako Markl) to zanikły średniowieczny zamek na niepozornym, zalesionym grzbiecie na wysokości około 600 m, tuż nad granicą czesko-austriacką, w katastrze wsi Pomezí należącej do Starého Města pod Landštejnem, w powiecie Jindřichův Hradec. Ruiny leżą mniej niż 250 metrów na zachód od murów młodszego zamku Landštejn, z którym dzielą historię strzeżenia tej samej granicy.

Kiedy powstał zamek i komu służył?

Badania archeologiczne wskazują, że umocnione osadnictwo na tym miejscu sięga końca XII wieku — właśnie tutaj powstało centrum administracyjne austriackiej części Vitorazska, obszaru oddzielonego od Czech po 1179 roku. Pierwsza faza obiektu była drewniana; kamienną formę zamek przybrał około roku 1200. Jego zadaniem było pilnowanie przygranicznego szlaku, zanim tę funkcję przejął nowo wznoszony Landštejn.

Czemu zamek przestał istnieć?

Koniec XIII wieku przyniósł kres świetności Pomezí — obiekt spłonął, najpewniej wskutek podpalenia. Nie był to przypadek: nowy zamek Landštejn, budowany między 1220 a 1230 rokiem właśnie po to, by bronić czesko-austriackiej granicy w miejsce starszej, austriackiej strażnicy w Marklu, nie potrzebował konkurenta tak blisko swoich murów. Zniszczenie Pomezí ostatecznie przypieczętowało przeniesienie funkcji obronnej na nowy obiekt.

Co zachowało się do naszych czasów?

Z pierwotnych umocnień pozostały jedynie fragmenty murów, dużo lepiej zachował się natomiast romański kościół św. Jana Chrzciciela, stojący w obrębie dawnego zamczyska — jest on chronionym zabytkiem kultury od 1963 roku i to on, a nie same ruiny, stanowi główny materialny świadek istnienia grodu. Teren samych ruin zamku jest ogrodzony i niedostępny do swobodnego zwiedzania, co odróżnia Pomezí od sąsiedniego Landštejna, otwartego dla turystów.

Jak Pomezí ma się do zamku Landštejn?

Oba obiekty trzeba widzieć razem, bo ich historie są ze sobą nierozerwalnie splecione — starszy, austriacki Markl (Pomezí) strzegł granicy jako pierwszy, a gdy czeska strona wzniosła własną, silniejszą fortecę Landštejn tuż obok, stary zamek stał się zbędny i uległ zniszczeniu. Dla odwiedzających praktyczne znaczenie ma to, że trasa spod Landštejna prowadzi w bliskiej odległości od miejsca, gdzie stał Pomezí, choć sam teren ruin obejść trzeba z zewnątrz ogrodzenia.

Najczęstsze pytania

Czy ruiny zamku Pomezí można zwiedzać? Nie w pełnym zakresie — teren dawnego zamczyska jest ogrodzony, a swobodny dostęp mają turyści jedynie do okolicy, nie do samych fundamentów.

Co zostało z zamku widoczne dziś? Najbardziej wartościowym i najlepiej zachowanym elementem jest romański kościół św. Jana Chrzciciela w obrębie dawnego grodziska, chroniony jako zabytek kultury od 1963 roku, poza nim zachowały się jedynie fragmenty murów obronnych.

Dlaczego zamek Pomezí przestał istnieć? Spłonął pod koniec XIII wieku, najpewniej wskutek celowego podpalenia, gdy jego funkcję obronną przejął nowo wznoszony, silniejszy zamek Landštejn położony po sąsiedzku.

Jak daleko jest do zamku Landštejn? Ruiny Pomezí leżą mniej niż 250 metrów na zachód od murów Landštejna, więc podczas wędrówki po okolicy łatwo odwiedzić oba miejsca.

Skąd wzięła się druga nazwa Markl? Markl to historyczna, niemiecko brzmiąca nazwa tego samego zamku, używana równolegle z czeską nazwą Pomezí w opracowaniach historycznych i na tablicach informacyjnych regionu.