plaque to Joan García Oliver

Tablica pamięci Joana Garcíi Olivera znajduje się na Rambla del Poblenou w Barcelonie i jest jedną z kilkunastu mosiężnych tablic tworzących tzw. Passeig de la Memòria — trasę pamięci poświęconą postaciom związanym z tą dzielnicą Sant Martí.

Kim był Joan García Oliver?

Joan García Oliver (1902–1980) urodził się w Reus, ale to właśnie Poblenou stało się miejscem, z którym najsilniej związał swoją działalność — mieszkał przy ulicy Espronceda i należał do miejscowego Komitetu Obrony Konfederalnej CNT. Był jedną z najbardziej charyzmatycznych postaci katalońskiego anarchosyndykalizmu: wraz z Buenaventurą Durrutim i Franciscem Ascaso założył grupę Els Solidaris (Los Solidarios), a później nurt afinitarny znany jako „Nosotros" (albo „los sin nombre"). To właśnie ta grupa odegrała kluczową rolę w organizacji oporu, który w dniach 19–20 lipca 1936 roku doprowadził do pokonania wojskowego puczu na ulicach Barcelony.

Dlaczego znalazł się na trasie pamięci w Poblenou?

Passeig de la Memòria powstał z inicjatywy Stowarzyszenia Sąsiedzkiego Poblenou i Archiwum Historycznego Poblenou, które od 1999 roku umieszczają w dzielnicy tablice poświęcone osobom urodzonym, mieszkającym lub działającym na tym terenie. Lista honorowanych postaci pozostaje otwarta na kolejne nazwiska. García Oliver trafił na trasę właśnie ze względu na swoje lokalne korzenie i rolę w ruchu związkowym dzielnicy, a nie z powodu miejsca urodzenia. Każda z tablic ma format około 30 cm na 1,2 metra i zawiera krótką notę biograficzną. Oryginalne tablice były wykonane z brązu, jednak w lutym 2018 roku zostały skradzione — większość odtworzono w 2019 roku, a ostatnie trzy uzupełniono latem 2020 roku, tym razem z mosiądzu i z dodatkowym mocowaniem antykradzieżowym.

Jaką rolę odegrał w historii Hiszpanii?

Po zwycięstwie w lipcu 1936 roku García Oliver wszedł w skład rządu republikańskiego Francisca Largo Caballero, obejmując 4 listopada 1936 roku Ministerstwo Sprawiedliwości — jako jeden z czterech anarchistów z CNT-FAI, którzy po raz pierwszy w historii ruchu objęli stanowiska ministerialne. W ciągu niespełna 191 dni urzędowania zdemontował dotychczasowy system rejestrów własności prywatnej, 10 listopada 1936 roku unieważnił wszystkie wyroki karne z okresu przedwojennego, a na stanowisko dyrektora więzień powołał Melchora Rodrígueza, by ograniczyć egzekucje pozasądowe. Funkcję ministra stracił w maju 1937 roku, po tak zwanych Wydarzeniach Majowych w Barcelonie, kiedy razem z innymi ministrami CNT opuścił gabinet. Po klęsce Republiki w 1939 roku wyemigrował — najpierw do Francji, potem do Wenezueli i Meksyku, gdzie spędził resztę życia i napisał wspomnienia „El eco de los pasos" (Echo kroków).

Jak dotrzeć i co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Rambla del Poblenou to główna promenada dzielnicy, łatwo dostępna z metra Poblenou lub Llacuna (linia L4). Tablica Garcíi Olivera jest jedną z przystanków na trasie, którą warto przejść w całości — pozwala to poznać historię robotniczego i anarchistycznego Poblenou z okresu Republiki, kiedy CNT było tu związkiem większościowym w fabrykach i warsztatach. Najlepszy czas na spacer to godziny popołudniowe, gdy rambla żyje lokalnym rytmem kawiarni i sklepów, a po zwiedzaniu można kontynuować trasę w stronę plaży Poblenou, kilkaset metrów dalej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się tablica? Na Rambla del Poblenou, w ramach trasy pamięci Passeig de la Memòria, biegnącej przez centralną część dzielnicy Sant Martí.

Czy García Oliver urodził się w Poblenou? Nie — urodził się w Reus, ale mieszkał w Poblenou i działał w lokalnym Komitecie Obrony CNT, co uzasadnia jego obecność na tej trasie pamięci.

Za co jest najbardziej znany? Jako współzałożyciel grupy Los Solidarios/Nosotros i uczestnik obrony Barcelony w lipcu 1936 roku, a później jako minister sprawiedliwości w rządzie republikańskim (1936–1937).

Czy tablica jest oryginalna z 1999 roku? Nie zawsze — część tablic na trasie, w tym prawdopodobnie ta, wymieniono po kradzieży w 2018 roku; obecne egzemplarze są mosiężne i lepiej zabezpieczone przed kradzieżą.