Plaque of Antonín Kalina

Pamiątkowa tablica Antonína Kaliny upamiętnia rodaka z Třebíča, który podczas drugiej wojny światowej – jako więzień obozu koncentracyjnego Buchenwald – uratował życie ponad dziewięciuset żydowskich chłopców. Tablica wisi w dzielnicy żydowskiej Třebíča, w miejscu ściśle związanym z historią miejscowej społeczności, i stanowi jeden z kilku elementów lokalnej pamięci o tej postaci.

Gdzie dokładnie znajduje się tablica?

Tablica została umieszczona na budynku dawnej szkoły żydowskiej w dzielnicy żydowskiej Třebíča (część katastralna Podklášteří), niedaleko Tylnej Synagogi (Zadní synagoga). To ta sama okolica, w której w 2017 roku otwarto poświęconą Kalinie salę pamięci, a w 2021 roku odsłonięto kolejną tablicę na Nowym Cmentarzu w Třebíčzu.

Kiedy odsłonięto tablicę i co upamiętnia?

Tablicę odsłonięto we wrześniu 2015 roku. Upamiętnia ona Antonína Kalinę oraz uratowanie przez niego ponad dziewięciuset żydowskich chłopców – dzieci, które dzięki jego działaniom przetrwały pobyt w obozie koncentracyjnym Buchenwald.

Kim był Antonín Kalina?

Antonín Kalina urodził się 17 lutego 1902 roku w Třebíču, zmarł 26 listopada 1990 roku w Pradze. Podczas wojny trafił do obozu koncentracyjnego Buchenwald jako więzień polityczny. Pełniąc funkcję więźniowego funkcyjnego w tzw. bloku 66, wykorzystał swoją pozycję, by chronić przebywających tam żydowskich chłopców – utrudniał selekcje, fałszował dokumentację i organizował pomoc, dzięki czemu przeżyło ich ponad dziewięciuset.

Jakie wyróżnienia otrzymał pośmiertnie?

W 2012 roku Antonín Kalina został pośmiertnie uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata – najwyższym izraelskim wyróżnieniem dla osób nieżydowskiego pochodzenia, które z narażeniem życia ratowały Żydów podczas Holokaustu. Dwa lata później, w 2014 roku, przyznano mu również czeski Medal Za Zasługi.

Jakie inne miejsca w Třebíču wiążą się z Antonínem Kaliną?

Poza samą tablicą, w tej samej części miasta – w dzielnicy żydowskiej, w pobliżu Tylnej Synagogi – w lutym 2017 roku, w rocznicę 115. urodzin Kaliny, uroczyście otwarto Salę Pamięci Antonína Kaliny z ekspozycją poświęconą uratowanym przez niego dzieciom. W październiku 2021 roku odsłonięto ponadto kolejną tablicę pamiątkową na Nowym Cmentarzu w Třebíču.

Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?

Dzielnica żydowska Třebíča, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, to jeden z najlepiej zachowanych zespołów tego typu w Europie Środkowej. Tablica Antonína Kaliny wpisuje się w tę przestrzeń jako świadectwo losów mieszkańców miasta związanych z Holokaustem – w przeciwieństwie do wielu innych upamiętnień w regionie dotyczy historii, która skończyła się ocaleniem, nie tylko tragedią.

Najczęstsze pytania

Kim był Antonín Kalina? Urodzonym w Třebíču Czechem, który jako więzień polityczny obozu koncentracyjnego Buchenwald uratował życie ponad dziewięciuset żydowskich chłopców.

Gdzie w Třebíču znajduje się tablica? Na budynku dawnej szkoły żydowskiej w dzielnicy żydowskiej miasta, w części katastralnej Podklášteří, niedaleko Tylnej Synagogi.

Kiedy odsłonięto tablicę? We wrześniu 2015 roku.

Jakie wyróżnienia otrzymał Kalina? W 2012 roku tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (pośmiertnie), a w 2014 roku czeski Medal Za Zasługi.

Czy w Třebíču są inne miejsca upamiętniające Kalinę? Tak – Sala Pamięci Antonína Kaliny otwarta w 2017 roku w dzielnicy żydowskiej oraz tablica na Nowym Cmentarzu odsłonięta w 2021 roku.