Pikritové mandlovce u Kojetína

Pikritové mandlovce u Kojetína to niewielki, ale geologicznie wyjątkowy rezerwat przyrody położony na południe od wsi Kojetín, w powiecie Nowy Jiczyn, po obu stronach drogi łączącej Kojetín ze wsią Straník. Obszar chroniony zajmuje zaledwie 0,23 hektara, co czyni go jednym z najmniejszych pomników przyrody w tej części Moraw, a mimo niewielkiej powierzchni przyciąga geologów, paleontologów amatorów i miłośników nietypowych krajobrazów skalnych z całego regionu.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Powodem ustanowienia ochrony jest stratotyp — czyli wzorcowy profil geologiczny — jednej z form podmorskiej aktywności wulkanicznej z okresu wczesnej kredy. W nieczynnym kamieniołomie znajdującym się na terenie rezerwatu odsłaniają się tzw. pikrytowe mandlowce, czyli skały wulkaniczne o charakterystycznej, zaokrąglonej, brunatnej barwie. Powstały one, gdy gorące fragmenty lawy osadzały się razem z wulkanicznym piaskiem i pyłem uwalnianym podczas podmorskiej erupcji. To jeden z typowych przykładów tego rodzaju procesów wulkanicznych zachodzących na terenie dzisiejszych Karpat zewnętrznych w epoce kredowej.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa rezerwatu odnosi się bezpośrednio do rodzaju odsłoniętych skał — mandlowców pikrytowych. To skały wulkaniczne charakteryzujące się obecnością licznych, migdałowatych (stąd „mandlowiec", od czeskiego słowa oznaczającego migdał) wypełnień w masie skalnej, powstałych w wyniku wypełniania pęcherzy gazowych minerałami wtórnymi podczas krzepnięcia lawy. Taka struktura jest łatwo rozpoznawalna wizualnie i stanowi jeden z powodów, dla których miejsce to ma wartość naukową i edukacyjną.

Kiedy i jak powstał ten pomnik przyrody?

Obszar objęto ochroną na mocy dekretu Urzędu Powiatowego w Nowym Jiczynie nr 1/97 z 23 kwietnia 1997 roku. Rezerwat leży w obrębie katastralnym Kojetín u Starého Jičína, na wysokości od 482 do 500 metrów n.p.m., i wchodzi w skład większego obszaru chronionego krajobrazu Pobeskydí, obejmującego pogórze Beskidów Śląsko-Morawskich.

Co można zobaczyć na miejscu?

Głównym elementem, wokół którego skupia się cała wartość przyrodnicza tego miejsca, jest dawny, nieczynny kamieniołom z widocznymi odsłonięciami skalnymi. Zaokrąglone, brunatne bryły pikrytowych mandlowców tworzą nietypowy, niemal księżycowy krajobraz w miniaturze — kontrastujący z otaczającymi łagodnymi wzniesieniami i lasami Pobeskydzia. To miejsce docenią przede wszystkim osoby zainteresowane geologią i historią geologiczną regionu, choć spacer prowadzący przez okoliczne wzgórza między Kojetínem a Straníkiem sam w sobie stanowi przyjemną formę wypoczynku na łonie natury.

Czy miejsce jest dostępne dla turystów?

Tak, teren rezerwatu jest swobodnie dostępny — nie ma ograniczeń wejścia typowych dla ściśle chronionych rezerwatów przyrody z ograniczoną antropopresją. Warto jednak pamiętać, że jest to obiekt o statusie ochrony przyrody nieożywionej, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności i niewydobywanie fragmentów skał z odsłonięć.

Najczęstsze pytania

Jak duży jest ten pomnik przyrody? Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 0,23 hektara.

Co dokładnie jest tu chronione? Odsłonięcie pikrytowych mandlowców w nieczynnym kamieniołomie — świadectwo podmorskiej aktywności wulkanicznej z okresu wczesnej kredy.

Kiedy ustanowiono ochronę? 23 kwietnia 1997 roku, decyzją Urzędu Powiatowego w Nowym Jiczynie.

Gdzie dokładnie się znajduje? Na południe od wsi Kojetín, po obu stronach drogi do wsi Straník, na wysokości 482–500 m n.p.m., w granicach obszaru chronionego krajobrazu Pobeskydí.

Czy wstęp jest wolny? Tak, teren jest ogólnodostępny.