Husova lípa

Husova lípa to potężna, licząca około 150 lat lipa rosnąca w Parku Krajobrazowym Podbeskydí, na obrzeżach Kopřivnicy na Morawach Północnych. Drzewo, uznane za pomnik przyrody, jest ostatnim żyjącym świadkiem dawnej alei, która kiedyś prowadziła od miejskiego kąpieliska w stronę ruin zamku Šostýn – i od niemal stu lat miejscem dorocznego ognia ku pamięci Jana Husa.

Jak duże jest to drzewo?

Lipa robi wrażenie samymi rozmiarami. Obwód pnia mierzony na wysokości 1,3 metra wynosi około 4,5 metra, a korona rozpościera się na szerokość około 17 metrów. Sam wiek drzewa – szacowany na około 150 lat – w połączeniu z tak potężnym pniem sprawia, że lipa jest jednym z najbardziej okazałych starych drzew w tej części Podbeskydzia. To właśnie te wymiary, obok wartości historycznej i krajobrazowej, zdecydowały o objęciu drzewa ochroną prawną.

Skąd wzięła się nazwa i dlaczego akurat „Husova"?

Lipa stoi przy dawnym trakcie prowadzącym od miejskiego basenu kąpielowego w Kopřivnicy w stronę wzgórza z ruinami zamku Šostýn. Niegdyś drogę tę obsadzono szpalerem drzew – dziś opisywana lipa jest jedynym ocalałym egzemplarzem z tej alei. W 1933 roku Klub Turystów Czechosłowackich postawił przy drzewie kamienny, piaskowcowy pomnik z napisem „Husova lípa" oraz symbolem kielicha – znaku husyckiego, nawiązującego do mistrza Jana Husa, czeskiego reformatora religijnego spalonego na stosie w 1415 roku w Konstancji. Od tego czasu drzewo nosi jego imię jako miejsce pamięci poświęcone Husowi, choć sama lipa nie jest bezpośrednio związana z żadną legendą o jego osobistym pobycie w tym miejscu – upamiętnia go symbolicznie, jako punkt zbiórek i obchodów.

Jaka tradycja wiąże się z tym miejscem?

Przy Husowej lipie od niemal stu lat kultywowana jest tradycja rozpalania ogniska w nocy z 5 na 6 lipca – w rocznicę śmierci Jana Husa na stosie w Konstancji. Ogień przy pomniku i starym drzewie stał się lokalnym zwyczajem upamiętniającym postać reformatora, łączącym pamięć historyczną z żywą, wciąż praktykowaną tradycją społeczności Kopřivnicy i okolic. To rzadki przykład miejsca, w którym pomnik przyrody i miejsce pamięci historycznej funkcjonują jako jedno.

Czy drzewo jest chronione?

Tak – Husova lípa została w 1997 roku formalnie uznana za pomnik przyrody (památný strom) w Czechach. Ochrona obejmuje zarówno samo drzewo, jak i najbliższe jego otoczenie, co ma zapobiec uszkodzeniom systemu korzeniowego czy korony. Lipa rośnie w granicach Parku Krajobrazowego Podbeskydí, obszaru chronionego ze względu na wartości przyrodnicze i krajobrazowe pogórza beskidzkiego, co dodatkowo podkreśla rangę tego miejsca jako punktu łączącego ochronę przyrody z lokalną historią.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Husova lípa? Na obrzeżach Kopřivnicy, w Parku Krajobrazowym Podbeskydí, przy dawnym trakcie prowadzącym od miejskiego kąpieliska w stronę ruin zamku Šostýn.

Ile lat ma drzewo? Wiek lipy szacuje się na około 150 lat, a obwód jej pnia na wysokości 1,3 metra wynosi około 4,5 metra.

Dlaczego drzewo nazywa się „Husova lípa"? Nazwę nadano po ustawieniu przy drzewie w 1933 roku kamiennego pomnika z napisem „Husova lípa" i symbolem kielicha, upamiętniającego Jana Husa – czeskiego reformatora religijnego spalonego w 1415 roku.

Czy przy drzewie odbywają się jakieś uroczystości? Tak, od blisko stu lat w nocy z 5 na 6 lipca rozpalane jest tu ognisko ku pamięci Jana Husa.

Czy drzewo jest prawnie chronione? Tak, od 1997 roku ma status pomnika przyrody (památný strom).