Píčův statek

Píčův statek to ruiny dawnej samoty gospodarskiej w Českém ráji (Czeskim Raju), w okolicy Mnichova Hradiště w kraju środkowoczeskim. Miejsce leży na płaskowyżu Hrada, w obrębie pradziejowego grodziska, i jest jednym z niewielu przykładów zabudowy wzniesionej wprost na terenie takiego stanowiska archeologicznego.

Gdzie leży Píčův statek?

Ruiny znajdują się w skalnym masywie Příhrazské skály, około 200 metrów od skalnego zamczyska Klamorna, w pobliżu słynnych Drábských světniček — dawnej skalnej twierdzy husyckiej. Prowadzi tędy czerwony szlak Stezka Českého ráje, więc miejsce łatwo włączyć w dłuższą pieszą wycieczkę po okolicy Mnichova Hradiště. Ze względu na malownicze położenie wśród piaskowcowych skał i lasu, Píčův statek bywa nazywany jednym z najbardziej klimatycznych zakątków całego regionu.

Jaka jest historia gospodarstwa?

Osada w tym miejscu pojawia się w źródłach już w 1554 roku, pod nazwą samoty Hrada. W 1682 roku właścicielem zapisanym w gruntowych księgach był Pavel Komárek, a gospodarstwo funkcjonowało wówczas jako tzw. chałupa komárkowska. Na początku XVIII wieku ród Komárków wygasł w linii męskiej, ponieważ dziedzic Jiří Komárek nie wrócił z wojny. W 1716 roku do rodziny wżenił się Jan Píč, który wniósł do gospodarstwa majątek i od którego statek wziął swoją dzisiejszą nazwę.

Pod rządami rodziny Píčów gospodarstwo przeżywało największy rozkwit. Obejmowało około 14–15 hektarów pól, łąk i lasów, a znane było przede wszystkim z hodowli koni — według miejscowej tradycji po konie przyjeżdżali tu nawet przedstawiciele rodu Wallensteinów (Valdštejnů) z pobliskiego Mnichova Hradiště. Zboże z pól gospodarstwa mielono w młynie oddalonym o kilka kilometrów, a chleb wypiekano cyklicznie na potrzeby całej rodziny i pracowników.

Dlaczego statek popadł w ruinę?

Ostatnim gospodarzem prowadzącym statek na dużą skalę był Václav Píč. Po jego śmierci w 1941 roku gospodarstwo zaczęło podupadać. Sytuację przypieczętowały wydarzenia po komunistycznym przewrocie w Czechosłowacji w 1948 roku — rodzina straciła gospodarstwo, a w 1952 roku syn Václava, Vladimír Píč, został zatrzymany przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa (StB) i osadzony w obozie pracy przy kamieniołomie, gdzie przebywał do 1954 roku. Opuszczone gospodarstwo bez opieki mieszkańców szybko niszczało — było plądrowane i stopniowo rozbierane, aż w latach pięćdziesiątych XX wieku przestało istnieć jako funkcjonujący obiekt.

Co można zobaczyć dziś?

Z dawnej zabudowy zachowały się przede wszystkim rozległe kamienne fundamenty, fragmenty murów oraz piwnice wykute bezpośrednio w piaskowcowym podłożu skalnym, na którym stał statek. Układ pozostałości wciąż pozwala wyobrazić sobie rozmiary dawnego gospodarstwa, a otoczenie skał i lasu nadaje miejscu tajemniczy, senny nastrój — stąd popularne określenie „magiczne miejsce Czeskiego Raju". To dobry przystanek dla osób zwiedzających okoliczne skalne miasta i Drábské světničky, łączący historię z niezwykłym krajobrazem.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się nazwa Píčův statek? Od rodziny Píčów, do której gospodarstwo trafiło w 1716 roku, gdy Jan Píč wżenił się we wcześniej istniejącą samotę zwaną Hrada.

Dlaczego gospodarstwo jest dziś ruiną? Po śmierci ostatniego gospodarza w 1941 roku i wysiedleniu rodziny po 1948 roku przez władze komunistyczne, opuszczony statek został rozebrany i przestał istnieć w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Co zachowało się z dawnej zabudowy? Kamienne fundamenty, fragmenty murów oraz piwnice wykute w skale piaskowcowej.

Jak dotrzeć do Píčova statku? Najłatwiej pieszo, czerwonym szlakiem Stezka Českého ráje, w pobliżu Drábských světniček i zamczyska Klamorna, niedaleko Mnichova Hradiště.