Klamorna

Klamorna to ruiny skalnego hradu położone na wschód od wsi Dneboh, w powiecie Mladá Boleslav, na terenie chronionego obszaru krajobrazowego Český ráj (Czeski Raj) w Czechach. Zabytek leży w obrębie piaskowcowych skał Příhrazské skály, na wysokości około 340 m n.p.m., i stanowi jeden z ciekawszych, choć mniej znanych, punktów tej malowniczej krainy skalnych miast.

Jak dotrzeć?

Klamorna znajduje się około 4 km na południowy wschód od Mnichova Hradiště, niewielkiego miasta, które jest naturalnym punktem wypadowym dla zwiedzających tę część Czeskiego Raju. Do ruin można dojść pieszo, korzystając ze szlaku prowadzącego wzdłuż krawędzi piaskowcowych skał — popularna trasa łączy Klamornę z sąsiednim, znacznie bardziej znanym skalnym hradem Drábské světničky, wykorzystując fragment czerwono znakowanego szlaku Złota Ścieżka (Zlatá stezka) przez Czeski Raj. Ruiny są dostępne bezpłatnie i przez cały rok, co czyni je wygodnym celem jednodniowej wycieczki pieszej łączącej kilka atrakcji regionu.

Co warto wiedzieć o historii tego miejsca?

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Klamorny sięgają, według badań archeologicznych, środkowego eneolitu — a więc mają około pięciu tysięcy lat. To sprawia, że miejsce to należy do najstarszych zasiedlonych punktów w tej części Czeskiego Raju, choć jego pradziejowe znaczenie pozostaje w dużej mierze niejasne.

Właściwy hrad powstał znacznie później, najprawdopodobniej w XIII wieku, jako umocniona siedziba wykorzystująca naturalną obronność skalnego cypla. W latach 30. XV wieku obiekt został przebudowany lub odnowiony, jednak stosunkowo szybko potem opuszczono go i pozostawiono własnemu losowi. Dokładna rola Klamorny w średniowiecznym systemie obronnym regionu nie jest dziś precyzyjnie udokumentowana — badacze wiążą ją jednak z sąsiednim grodziskiem Hrada, z którym tworzyła zwarty zespół obronny. Oba obiekty połączone były wąskim przesmykiem, przedzielonym drewniano-glinianym wałem o wysokości około 2 metrów i szerokości blisko 7 metrów, co pozwalało kontrolować dostęp do całego założenia.

Co można dziś zobaczyć?

Mimo upływu wieków w terenie zachowały się czytelne ślady dawnych umocnień. Można tu zobaczyć fragmenty wałów obronnych z fosami, a także pomieszczenia wykute bezpośrednio w piaskowcowej skale — charakterystyczny element wielu hradów skalnych regionu Czeskiego Raju. Zachowała się również fosa wycięta w skale, oddzielająca poszczególne części założenia, oraz studnia lub cysterna wykuta w kamieniu, służąca niegdyś zaopatrzeniu w wodę mieszkańców warowni.

Całość — wraz z sąsiednim grodziskiem Hrada oraz hradem Drábské světničky — objęta jest ochroną jako zabytek kultury od 1967 roku. To właśnie połączenie trzech blisko siebie leżących obiektów sprawia, że wędrówka po tym fragmencie Czeskiego Raju pozwala prześledzić różne etapy historii osadnictwa na skałach — od pradziejów po średniowiecze.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ruiny, jako obiekt odkryty i w dużej mierze naturalny, najlepiej zwiedzać w cieplejszej porze roku — wiosną i latem, gdy dłuższe dni sprzyjają dłuższym pieszym wycieczkom po okolicznych skałach. Jesienią, dzięki mniejszemu ruchowi turystycznemu, można liczyć na spokojniejsze zwiedzanie i lepsze warunki do fotografowania piaskowcowych formacji skalnych otaczających ruiny.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Klamorna? Na wschód od wsi Dneboh, w powiecie Mladá Boleslav, około 4 km na południowy wschód od Mnichova Hradiště, w obszarze chronionego krajobrazu Czeski Raj.

Kiedy powstał hrad Klamorna? Najprawdopodobniej w XIII wieku, choć ślady osadnictwa w tym miejscu sięgają eneolitu, czyli około pięciu tysięcy lat wstecz. W XV wieku obiekt przebudowano, po czym został opuszczony.

Co zachowało się z dawnego założenia? Fragmenty wałów obronnych z fosami, pomieszczenia wykute w skale, fosa oddzielająca części hradu oraz studnia lub cysterna wykuta w kamieniu.

Jak dotrzeć do ruin? Pieszo, szlakiem wzdłuż piaskowcowych skał łączącym Klamornę z sąsiednim hradem Drábské světničky, korzystając z odcinka Złotej Ścieżki przez Czeski Raj. Wstęp jest bezpłatny i możliwy przez cały rok.