Phare de Walde

Phare de Walde to opuszczona latarnia morska stojąca na plaży La Huchette w Marck, tuż przy Calais, nad Cieśniną Kaletańską. Nietypowa, ażurowa konstrukcja z metalu odróżnia ją od większości francuskich latarni budowanych z kamienia — i to właśnie ta osobliwość przyciąga dziś fotografów oraz miłośników industrialnych zabytków.

Skąd wzięła się latarnia w Walde?

Odcinek wybrzeża na wschód od portu w Calais od dawna uchodził za niebezpieczny dla żeglugi — piaszczyste ławice odsłaniane i zakrywane przez pływy regularnie rozbijały statki. Problem w tym, że grząski, ruchomy grunt uniemożliwiał postawienie klasycznej, murowanej wieży. Rozwiązanie przyszło z Wysp Brytyjskich: zastosowano technikę pali śrubowych, opracowaną przez irlandzkiego inżyniera Alexandra Mitchella, wcześniej sprawdzoną przy budowie latarń na płytkich, piaszczystych wodach Anglii i Irlandii. Latarnię wzniosła brytyjska ekipa w latach 1857–1859, a do służby oddano ją w 1859 roku.

Konstrukcja opiera się na sześciu metalowych nogach wkręconych w piasek na głębokość około pięciu metrów, na których osadzono szkielet z kutego żelaza, blachy i żeliwa. Dzięki temu wieża „unosi się" nad zmiennym poziomem wody i wytrzymuje napór fal oraz prądów, których nie zniósłby żaden kamienny fundament. To rozwiązanie było w swoim czasie unikatowe na skalę kraju — Phare de Walde pozostaje jedynym zachowanym we Francji przykładem latarni budowanej w tej technologii.

Co zobaczysz na miejscu?

Latarnia nie pełni już funkcji nawigacyjnej, ale jej sylwetka nadal dominuje nad pustym, otwartym odcinkiem plaży — kontrast między ażurową, metalową konstrukcją a płaskim, piaszczystym krajobrazem robi wrażenie, zwłaszcza o zachodzie słońca lub podczas odpływu, gdy widać całą wysokość podpór. Wejście do środka nie jest możliwe, latarnię ogląda się z zewnątrz i z plaży dookoła.

Historia eksploatacji obiektu też jest częścią atrakcji: początkowo światło zasilała lampa olejowa, od 1897 roku sygnał działał automatycznie. W 1953 roku doszło do wybuchu gazu propanowego, który uszkodził konstrukcję. Latarnię wyłączono z regularnej służby w 1986 roku — zdjęto wówczas oryginalną latarnię (część szklaną z soczewkami), zastępując ją prostszym światłem zasilanym energią słoneczną. Ostatecznie zaprzestano jej użytkowania w 2001 roku, choć konstrukcja pozostała na miejscu jako punkt orientacyjny i zabytek. W 2022 roku Phare de Walde wpisano do rejestru zabytków historycznych (monument historique), co otworzyło drogę do starań o jej zabezpieczenie — głównym zagrożeniem dla stalowej konstrukcji pozostaje korozja wywołana słonym powietrzem i wilgocią.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Latarnia znajduje się na terenie gminy Marck, kilka kilometrów na wschód od centrum Calais, na wysokości plaży La Huchette. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem lub rowerem wzdłuż nadmorskich dróg łączących Calais z Marck — dojście od parkingu przy plaży zajmuje kilka do kilkunastu minut pieszo po piasku. Warto sprawdzić godziny odpływu: przy niskim stanie wody widać pełną wysokość podpór latarni, co robi większe wrażenie niż podczas przypływu, kiedy dolna część konstrukcji chowa się pod wodą.

Miejsce dobrze łączy się ze spacerem po wybrzeżu Cieśniny Kaletańskiej — w pobliżu znajdują się inne punkty widokowe na kanał La Manche oraz plaże ciągnące się w stronę Calais i Sangatte. To propozycja dla osób, które szukają mniej oczywistego, industrialnego akcentu na trasie klasycznego pobytu nad Cieśniną Kaletańską, z dala od tłumów odwiedzających sam port w Calais.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka latarni Walde? Nie, obiekt jest niedostępny do zwiedzania od środka — ogląda się go z zewnątrz, z poziomu plaży.

Dlaczego latarnia ma taką nietypową, metalową konstrukcję? Piaszczysty, ruchomy grunt uniemożliwiał budowę tradycyjnej wieży kamiennej, dlatego zastosowano technikę pali śrubowych opracowaną przez Alexandra Mitchella — Phare de Walde to jedyny zachowany we Francji przykład tego rozwiązania.

Czy latarnia nadal działa? Nie, z regularnej służby wycofano ją w 1986 roku, a całkowicie zaprzestano eksploatacji w 2001 roku.

Jaki jest status ochrony obiektu? Od 2022 roku Phare de Walde figuruje w rejestrze zabytków historycznych (monument historique), co ma pomóc w ochronie konstrukcji przed postępującą korozją.