Phare de Saint-Jean-de-Luz

Phare de Saint-Jean-de-Luz to latarnia morska strzegąca wejścia do portu w Saint-Jean-de-Luz, w gminie Ustaritz, w samym sercu francuskiego Kraju Basków. Biała wieża stoi po jednej stronie wąskiego wejścia do zatoki i razem z bliźniaczym światłem po drugiej stronie kanału tworzy tzw. parę stawnic — dwa punkty świetlne ustawione w jednej linii, dzięki którym żeglarze od pokoleń bezpiecznie trafiają do portu nawet przy słabej widoczności.

Jak dotrzeć na miejsce?

Latarnia znajduje się bezpośrednio przy wejściu do portu rybackiego Saint-Jean-de-Luz, na końcu falochronu, więc najłatwiej dojść do niej pieszo z nadmorskiej promenady biegnącej wzdłuż plaży. Spacer od centrum miasteczka zajmuje kilkanaście minut i prowadzi obok kolorowych łodzi rybackich oraz straganów z owocami morza, które od zawsze były podstawą lokalnej gospodarki. Dla kierowców najwygodniejsze są parkingi w pobliżu portu i starówki — stamtąd do latarni jest już tylko krótki odcinek pieszo po nabrzeżu.

Co zobaczysz na miejscu?

Obiekt, który dziś widać przy wejściu do portu, powstał w latach 1936–1937 według projektu architekta André Pavlovsky'ego. To było nietypowe rozwiązanie — zwykle takimi konstrukcjami zajmowali się inżynierowie francuskiej służby latarni morskich, tymczasem tutaj zlecenie powierzono architektowi cywilnemu, co dało wieży zupełnie inny charakter niż typowe latarnie użytkowe. Pavlovsky zaprojektował bryłę z wyczuciem detalu: białe elewacje ożywione są subtelnym cofnięciem poszczególnych brył i skromnymi, ale starannie dobranymi elementami reliefu, bez zbędnej ornamentyki. Efekt jest surowy, ale elegancki — architektura wyraźnie inna od standardowych, czysto technicznych latarń spotykanych wzdłuż wybrzeża Atlantyku.

Warto pamiętać, że światła sygnalizujące wejście do portu istniały w tym miejscu znacznie wcześniej — ich pierwsza wersja pochodzi z lat 70. XIX wieku i miała ułatwiać żeglarzom bezpieczne pokonanie wąskiej i zdradliwej cieśniny prowadzącej do zatoki. Przebudowa z lat 30. XX wieku podniosła i unowocześniła istniejącą już wcześniej konstrukcję, nadając jej formę, którą można podziwiać dzisiaj. Od 8 października 1993 roku obiekt figuruje na liście francuskich zabytków (monuments historiques), co potwierdza jego wartość architektoniczną i historyczną wykraczającą poza czysto nawigacyjną funkcję.

Kiedy przyjechać?

Latarnię można oglądać przez cały rok, ale najlepsze warunki do spaceru po nabrzeżu i zrobienia zdjęć dają wiosna oraz wczesna jesień, gdy na promenadzie jest spokojniej niż w szczycie letniego sezonu. Latem, szczególnie wieczorami, port i okolice tętnią życiem — to dobry moment, by zobaczyć wracające z połowu łodzie rybackie na tle oświetlonej latarni. Jesienią i zimą, gdy Atlantyk bywa wzburzony, warto zachować ostrożność na falochronie — fale potrafią przelewać się przez nabrzeże.

Najczęstsze pytania

Czy latarnię można zwiedzać od środka? Nie, obiekt pełni funkcję czynnego znaku nawigacyjnego i nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz — można go oglądać wyłącznie z zewnątrz, spacerując wzdłuż falochronu i promenady.

Czym różni się ta latarnia od innych w okolicy? W przeciwieństwie do typowych, czysto technicznych latarń, ta powstała według projektu architekta, a nie inżyniera phares et balises, co nadało jej oryginalną, zgeometryzowaną formę z lat 30. XX wieku.

Czy to jedyna latarnia w tej części wybrzeża? Nie — po drugiej stronie wejścia do portu, w sąsiedniej Ciboure, stoi bliźniacze światło tworzące z nią parę stawnic naprowadzających statki na wejście do zatoki.

Czy latarnia jest zabytkiem? Tak, od 8 października 1993 roku figuruje na francuskiej liście monuments historiques.