Pazo de Martelo

Pazo de Martelo to barokowy pałacyk stojący w samym sercu Rianxo, galicyjskiego miasteczka nad estuarium Ría de Arousa. Budynek uznano za Dobro Kultury Interesu Historyczno-Artystycznego już w 1973 roku, co czyni go jednym z najważniejszych zabytków świeckiej architektury w regionie Barbanza.

Skąd wzięła się ta budowla?

Historia miejsca sięga XV wieku, kiedy stała tu trzykondygnacyjna wieża należąca do Paio Gómeza de Soutomaior, przedstawiciela lokalnej szlachty. Ta pierwotna konstrukcja nie przetrwała jednak w niezmienionej formie — budynek, który dziś podziwiają turyści, powstał w wyniku przebudowy prowadzonej na przełomie XVII i XVIII wieku. To właśnie wtedy pazo zyskało charakterystyczny barokowy wygląd, z jakim kojarzone jest do dziś.

Co warto zobaczyć?

Najbardziej rozpoznawalnym elementem elewacji jest okazały balkon z sześcioma oknami — detal, który od razu przyciąga wzrok i odróżnia budynek od okolicznej zabudowy. Pazo stoi tuż obok kościoła parafialnego Santa Comba, więc oba obiekty naturalnie tworzy się w jeden krótki spacer po historycznym centrum Rianxo.

Warto wiedzieć, że wygląd budynku, jaki oglądamy dzisiaj, jest efektem gruntownej rehabilitacji zakończonej w 2024 roku. Prace, prowadzone przez dziesięć miesięcy przez firmę Sergonsa, przywróciły pałacykowi wygląd sprzed nieudanego remontu z 1983 roku, który przez dekady zaburzał pierwotny charakter budowli. Samorząd Rianxo jest właścicielem obiektu od pięćdziesięciu lat, a ostatnia renowacja objęła fundamenty i całą konstrukcję.

Czym jest dziś Pazo de Martelo?

Budynek nie stoi pusty — mieści się w nim biblioteka miejska Rianxo. To rozwiązanie, które łączy ochronę zabytku z jego realnym, codziennym wykorzystaniem przez mieszkańców, więc odwiedzając pazo, można przy okazji zajrzeć do środka i zobaczyć, jak historyczne wnętrza służą współczesnej funkcji publicznej.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pazo de Martelo znajduje się w centrum Rianxo, w prowincji A Coruña, w sercu Galicji. Miasteczko leży nad Ría de Arousa, co czyni je dogodnym punktem wypadowym podczas zwiedzania wybrzeża Rías Baixas. Najlepiej dotrzeć tu samochodem — Rianxo ma dobre połączenie drogowe z Santiago de Compostela i Padrón, skąd dojazd zajmuje odpowiednio około pół godziny i piętnastu minut. Sam pazo, dzięki lokalizacji przy kościele Santa Comba, łatwo znaleźć spacerując po historycznym centrum miasteczka.

Kiedy przyjechać?

Rianxo najlepiej zwiedzać wiosną i latem, kiedy pogoda sprzyja spacerom po historycznym centrum i wybrzeżu. Warto jednak pamiętać, że jako siedziba biblioteki miejskiej, pazo funkcjonuje w godzinach otwarcia tej instytucji, dlatego zwiedzanie wnętrza warto zaplanować w dni robocze.

Najczęstsze pytania

Czym jest pazo? To tradycyjny galicyjski typ rezydencji szlacheckiej lub mieszczańskiej, łączący cechy dworu i pałacyku, charakterystyczny dla architektury regionu.

Czy można zwiedzić wnętrze Pazo de Martelo? Tak, ponieważ mieści się w nim biblioteka miejska, budynek jest dostępny publicznie w godzinach jej otwarcia.

Od kiedy budynek jest chroniony prawnie? Pazo de Martelo uzyskał status Dobra Kultury Interesu Historyczno-Artystycznego w 1973 roku.

Czy budynek był niedawno remontowany? Tak, w 2024 roku zakończono dziesięciomiesięczną gruntowną rehabilitację, która przywróciła mu wygląd sprzed remontu z 1983 roku.