Torre de Goiáns

Torre de Goiáns to kamienna wieża pazo (galicyjskiej rezydencji szlacheckiej) stojąca nad brzegiem rzeki Coroño, w miejscowości Escarís, w gminie Boiro, w prowincji A Coruña.

Co to za miejsce?

Torre-Pazo de Goiáns to nadmorska rezydencja typowa dla regionu Barbanza — połączenie obronnej wieży i pałacowego budynku o planie w kształcie litery L. Kompleks przez wieki był symbolem władzy rodów szlacheckich, które kontrolowały większość okolicznych ziem między XV a XIX wiekiem. Dziś budynek stanowi jeden z ważniejszych zabytków architektury Boiro i całego regionu Barbanza.

Jak wygląda wieża?

Kwadratowa lub prostokątna wieża zwieńczona jest balustradowym belwederem, a jej fasadę zdobią ostrołukowe okna oraz herby kilku szlacheckich rodów związanych z Barbanzą. Do głównego budynku pazo przylega kaplica, hórreo (typowy galicyjski spichlerz), gołębnik, dom dozorcy, stajnie, prasa do wina, a także przystań i tereny rybackie — całość tworzy kompletny zespół dawnej rezydencji ziemskiej.

Skąd pochodzi wieża?

Obecną budowlę wznieśli w połowie XVI wieku członkowie rodu Fandiño Gayoso, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej wieży obronnej. Ta starsza konstrukcja została uszkodzona podczas powstań irmandiños w XV wieku — chłopskiego ruchu, który w tamtym okresie zniszczył wiele galicyjskich fortyfikacji szlacheckich. Odbudowę uszkodzonej części przypisuje się XVII wiekowi, a prace te wiąże się z osobą architekta Domingo de Andrade.

Kto był właścicielem pazo?

Przez stulecia posiadłość przechodziła z rąk do rąk wielu rodów szlacheckich, w tym Soutomaior, Caamaño, Mariño, Varela, Ulloa, Mendoza, Castro i Parga. W czasach nowszych majątek związany był z rodziną Barrié de la Maza, u której gościł król Alfons XIII.

Co dzieje się z pazo dzisiaj?

Gmina Boiro nabyła nieruchomość w 2010 roku. Po kosztującej ponad milion euro rehabilitacji głównego budynku i wieży, kompleks otwarto dla zwiedzających w maju 2022 roku. Obiekt udostępniany jest publiczności w wybrane dni, między innymi z okazji Dnia Literatury Galicyjskiej (Día das Letras Galegas). Lokalne media informowały również o kontynuacji prac odnowieniowych, mających nadać pazo nową funkcję jako punkt odniesienia dla regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Torre de Goiáns? Wieża stoi w miejscowości Escarís, w gminie Boiro, w prowincji A Coruña, nad brzegiem rzeki Coroño.

Kiedy powstała wieża? Obecny budynek wzniesiono w połowie XVI wieku, choć prawdopodobnie zastąpił wcześniejszą wieżę obronną zniszczoną w czasie powstań irmandiños w XV wieku.

Czy można zwiedzać Torre de Goiáns? Tak, po rehabilitacji zakończonej w 2022 roku obiekt jest otwierany dla zwiedzających przy okazji specjalnych wydarzeń organizowanych przez gminę Boiro.

Do kogo należała posiadłość? Przez wieki majątek zmieniał właścicieli wśród rodów szlacheckich Barbanzy — Soutomaior, Caamaño, Mariño, Varela, Ulloa, Mendoza, Castro i Parga — a później znalazł się w rękach rodziny Barrié de la Maza.