Casa dos Duques de Medina de las Torres

Casa dos Duques de Medina de las Torres to XIX-wieczna rezydencja pałacowa w miejscowości Sobradelo, przysiółku wchodzącym w skład gminy Vilagarcía de Arousa w prowincji Pontevedra, w Galicji. Budynek stoi na dawnej granicy parafii Vilaxoán i Sobradelo, tuż przy nabrzeżnej promenadzie portowej, i od dekad pozostaje opuszczony — mimo to jego bryła wciąż robi wrażenie i przyciąga miłośników architektury oraz historii Galicii.

Co to za miejsce?

Pałac wzniesiono w latach 1881–1882 jako rezydencję Marii Eulalii Osorio de Moscoso y Carvajal, księżnej Medina de las Torres. Zaprojektowano go w stylu eklektycznym z wyraźnymi wpływami renesansowymi, w formie niemal kwadratowej bryły o boku około 23 metrów, wznoszącej się na czterech kondygnacjach. Ściany z ciosanego kamienia mają grubość aż 80 centymetrów, a budynek liczy 144 okna — to właśnie stąd wzięła się jego lokalna nazwa „dom tysiąca okien". W środku zachował się centralny drewniany schodowiec o szerokości 170 centymetrów, oświetlony górnym świetlikiem, oraz analogicznie doświetlone schody dla służby. Na każdym piętrze znajdują się kominki i osobne kuchnie, a między drugim a trzecim piętrem urządzono kaplicę z kasetonowym drewnianym sufitem i bogato zdobionym retabulum, objętym ochroną konserwatorską. Pałac odwiedzali król Alfons XII, a później jego następca Alfons XIII — rozważano nawet budowę tu letniej rezydencji królewskiej, do czego jednak nigdy nie doszło. Ponieważ dawniej morze sięgało niemal do samej posiadłości, budynek miał kiedyś własne molo.

Jak dotrzeć?

Sobradelo leży w obrębie Vilagarcía de Arousa, miasta dobrze skomunikowanego drogowo i kolejowo z Santiago de Compostela oraz Pontevedrą. Najwygodniej dojechać samochodem lub pociągiem do stacji Vilagarcía de Arousa, a stamtąd krótkim spacerem lub taksówką w stronę nabrzeżnej promenady portowej, przy której stoi pałac. Budynek jest prywatną własnością i od 2003 roku stoi opuszczony — wejście na teren jest nielegalne i niebezpieczne ze względu na postępującą degradację konstrukcji, dlatego warto ograniczyć się do oglądania elewacji i otaczającego parku z zewnątrz, od strony drogi publicznej.

Co zobaczysz?

Z zewnątrz najbardziej rzuca się w oczy fasada z kutą galerią i witrażowym oknem w ołowianych szprosach nad wejściem głównym, a także regularny rytm licznych okien na wszystkich kondygnacjach. Posiadłość otacza rozległy, blisko 37-tysięczny metraż dawnego ogrodu, w którym rosną sekwoje, dęby amerykańskie i magnolie — pozostałość po niegdyś zadbanym parku pałacowym, dziś mocno zarośniętym. Choć elewacja nosi wyraźne ślady zniszczeń, wnętrza — niedostępne dla zwiedzających — podobno wciąż kryją dobrze zachowane drewniane podłogi. Od 2016 roku obiekt figuruje na Liście Czerwonej hiszpańskiego dziedzictwa zagrożonego (Lista Roja del Patrimonio), a szacunkowy koszt jego renowacji ocenia się na 3–4 miliony euro.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ atrakcją jest przede wszystkim widok z zewnątrz, dobrą porą jest cały rok, choć wiosna i wczesne lato sprzyjają spacerom wzdłuż promenady i oglądaniu bujnej roślinności ogrodu. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem samego Vilagarcía de Arousa i pobliskich plaż na wybrzeżu Rías Baixas.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka pałacu? Nie — budynek jest prywatną własnością, stoi opuszczony od 2003 roku i wstęp na teren jest zabroniony oraz niebezpieczny ze względu na zły stan konstrukcji.

Kto obecnie jest właścicielem obiektu? Posiadłość nie należy już do rodu obecnych książąt Terranova — administruje nią inna gałąź rodziny, Cierva García Bermúdez, a część terenu przekazano gminie Vilagarcía de Arousa.

Dlaczego pałac nazywany jest „domem tysiąca okien"? Ze względu na liczbę okien w fasadzie — budynek ma ich aż 144, co jak na rezydencję tej wielkości robi wyjątkowe wrażenie.

Czy pałac jest objęty ochroną konserwatorską? Sam budynek nie ma formalnego statusu prawnej ochrony zabytkowej, ale od 2016 roku znajduje się na Liście Czerwonej zagrożonego dziedzictwa Hiszpanii, a znajdujące się w kaplicy retabulum jest chronione odrębnie.