Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Parkfriedhof Marzahn to komunalny cmentarz w berlińskiej dzielnicy Marzahn, na wschodnich obrzeżach miasta. Powstał na początku XX wieku jako zwykłe miejsce pochówku, a z czasem stał się przede wszystkim miejscem pamięci o ofiarach wojen i przemocy. To spokojny, zielony teren, który przyciąga raczej osoby zainteresowane historią niż typowych turystów.
Czym jest Parkfriedhof Marzahn?
Cmentarz jest własnością miasta Berlina (niem. „landeseigener Friedhof"). Pierwotnie służył mieszkańcom okolicy do codziennych pochówków. W kolejnych dziesięcioleciach dołączały do niego pomniki i cmentarze honorowe, dlatego dziś jego charakter jest wyraźnie historyczny i memorialny. Szczególnie północna część założenia sprawia wrażenie jasnego, rozległego lasu, co nadaje miejscu parkowy klimat, zgodny z nazwą.
Co można tu zobaczyć?
Na terenie cmentarza znajduje się kilka odrębnych miejsc pamięci:
- cmentarz poległych żołnierzy niemieckich z I wojny światowej,
- honorowe groby dwóch „czerwonych marynarzy", czyli uczestników rewolucyjnych wydarzeń końca I wojny światowej,
- pola grobów poległych w II wojnie światowej,
- miejsca pochówku zmarłych robotników przymusowych,
- groby zamordowanych antyfaszystów,
- radziecki gaj honorowy poświęcony żołnierzom Armii Czerwonej.
Radziecki gaj honorowy
Najbardziej rozpoznawalną częścią cmentarza jest radziecki Ehrenhain, otwarty w 1958 roku z polecenia radzieckiej komendantury miasta. Zaprojektowali go architekt krajobrazu Johannes Mielenz i rzeźbiarz Erwin Kobbert. Przeniesiono tu ekshumowane szczątki z prowizorycznego cmentarza w parku zamkowym Schlosspark Biesdorf, który działał do 1958 roku. Dominującym elementem jest obelisk z czerwonego granitu o wysokości około dziesięciu metrów, zwieńczony radziecką gwiazdą. Całość uzupełniają drewniana pergola i aleje z kamiennymi nagrobkami.
Oficjalne dane Berlina mówią o ponad 490 pochowanych osobach, głównie poległych żołnierzach radzieckich. Gaj służył później także do pochówków członków rodzin żołnierzy stacjonujących w Berlinie. Inne źródła podają różne liczby, dlatego warto traktować pojedyncze dane z ostrożnością. Obiekt został odnowiony: uporządkowano pergolę, obelisk i ścieżki, a napisy na około 50 nagrobkach przy głównej alei znów stały się czytelne. Koszt prac, rzędu 95 tysięcy euro, pokryły środki federalne.
Najczęstsze pytania
Czy to atrakcja turystyczna? Nie w klasycznym sensie. To czynny cmentarz i miejsce pamięci, więc należy zachować ciszę i szacunek, nie hałasować i nie wchodzić na groby.
Dla kogo jest to miejsce? Dla osób interesujących się historią Berlina, XX wieku, upamiętnieniem wojen oraz architekturą krajobrazu i pomnikami. Mieszkańcy okolicy korzystają z niego także jako z cichego terenu zielonego.
Gdzie leży cmentarz? W dzielnicy Marzahn we wschodnim Berlinie. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia na stronach berlińskiej administracji cmentarzy.
Ile czasu zająć na zwiedzanie? Na spokojny spacer do głównych miejsc pamięci i radzieckiego gaju wystarczy zwykle godzina, choć rozległy teren zachęca do dłuższego spaceru.
Czy można tu spotkać groby z różnych epok? Tak. Obok zwykłych pochówków z początku XX wieku są tu miejsca pamięci dotyczące obu wojen światowych, pracy przymusowej i oporu wobec nazizmu, co czyni cmentarz zapisem burzliwej historii XX wieku.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.