NextOnTrip

Schönhauser Allee Jewish Cemetery

Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip

W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.

Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.

O tym miejscu

Cmentarz żydowski przy Schönhauser Allee w berlińskiej dzielnicy Prenzlauer Berg to jedna z najważniejszych nekropolii żydowskich w Niemczech i zarazem cichy, zielony zakątek w środku gęsto zabudowanego miasta. Zajmuje około pięciu hektarów, a stare drzewa i omszałe nagrobki tworzą atmosferę niemal parkową.

Jak powstał cmentarz?

Nekropolię otwarto w 1827 roku, gdy dawny cmentarz przy Große Hamburger Straße nie miał już miejsca na kolejne pochówki. Teren zaprojektował Friedrich Wilhelm Langerhans. Przez ponad pół wieku był to jedyny żydowski cmentarz w Berlinie, a pochówki odbywały się tu głównie do około 1880 roku, kiedy otwarto większy cmentarz w Weißensee.

Ile grobów się tu znajduje?

Liczby podawane w opracowaniach nieco się różnią. Mówi się o około 22 800 pojedynczych grobach i około 750 grobach rodzinnych, a w innych źródłach o około 25 tysiącach pochówków. Wzdłuż muru cmentarnego stoją okazałe grobowce ścienne, a z biegiem dziesięcioleci zmieniał się także materiał nagrobków: skromne dawne stele ustępowały granitowi i marmurowi. Dzięki temu cmentarz pokazuje, jak w XIX wieku zmieniało się życie społeczne, kulturalne i religijne niemieckich Żydów.

Kto tu spoczywa?

Pochowano tu wielu znanych berlińczyków, wśród nich malarza Maxa Liebermanna, kompozytora Giacomo Meyerbeera, kantora i kompozytora Louisa Lewandowskiego oraz wydawcę Samuela Fischera. Biogramy części pochowanych zebrano w publikacji Rosemarie Köhler i Ulricha Kratz-Whana z 1992 roku.

Ślady wojny i pamięci

W czasach nazistowskich zniszczono budynki pogrzebowe przy wejściu. W ich miejscu stoi dziś pomnik ofiar prześladowań, zaprojektowany przez Ferdinanda Friedricha w 1961 roku. W kwietniu 1945 roku na terenie cmentarza w zbiorowych mogiłach pochowano 2427 żołnierzy i cywilów zabitych w walkach ulicznych o Berlin.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Cmentarz jest zabytkiem pod ochroną i działa jak plenerowe muzeum kultury sepulkralnej. Mieści się tu także archiwum berlińskiej gminy żydowskiej. To miejsce zadumy, więc obowiązuje spokojne zachowanie, a mężczyźni zwyczajowo zakrywają głowę przy wejściu.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży cmentarz? Przy Schönhauser Allee w Prenzlauer Berg, kilka minut od stacji metra Schönhauser Allee.

Czy można wejść? Tak, cmentarz jest dostępny dla zwiedzających, ale godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą, bo mogą się zmieniać.

Czy to najstarszy żydowski cmentarz w Berlinie? Nie. Starszy jest cmentarz przy Große Hamburger Straße, ale przy Schönhauser Allee zachowało się znacznie więcej nagrobków i ich układ jest czytelniejszy.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie? Zwykle wystarczy od godziny do półtorej, zwłaszcza jeśli chcesz odnaleźć groby Liebermanna i Meyerbeera.

Czy cmentarz jest dobrym punktem na spacer po Prenzlauer Berg? Tak, łatwo połączyć go ze zwiedzaniem pobliskich ulic i podwórek dzielnicy, a po wizycie w tej ciszy dobrze zobaczyć też inne miejsca pamięci w centrum Berlina.

W pobliżu

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca

Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.