Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Georgen-Parochial-Friedhof IV to ewangelicki cmentarz w berlińskiej dzielnicy Friedrichshain, położony przy Boxhagener Straße 99–101. Założono go w 1867 roku i do dziś jest cichą, zieloną enklawą pośrodku gęstej zabudowy mieszkalnej, z dala od turystycznych tras.
Gdzie leży cmentarz i jak do niego trafić?
Cmentarz znajduje się w Boxhagener Kiez, w okręgu administracyjnym Friedrichshain-Kreuzberg. W przeciwieństwie do większych nekropolii Friedrichshain, skupionych na rozległym, zwartym terenie między Friedenstraße a Landsberger Allee, ten leży osobno, wśród kamienic. Dzięki temu łatwo go połączyć ze spacerem po okolicznych ulicach, kawiarniach i skwerach wokół placu Boxhagener Platz. Wejście od Boxhagener Straße prowadzi na teren o powierzchni około dwóch hektarów.
Jaka jest historia cmentarza?
Teren powstał w czasach, gdy w tej części Berlina, wówczas nazywanej kolonią Friedrichsberg, szybko przybywało mieszkańców. Parafia ewangelicka św. Jerzego (Georgen-Parochial) potrzebowała nowego miejsca pochówku, więc w 1867 roku otwarto tu cmentarz, oznaczony numerem IV w jej cmentarnej sieci. Numeracja pokazuje, że parafia prowadziła kilka cmentarzy, a ten należał do kolejnych, zakładanych wraz z rozrostem miasta. Do dziś pozostaje cmentarzem ewangelickim.
Co zobaczyć na miejscu?
To miejsce nie ma charakteru atrakcji z listą obowiązkowych zabytków. Wartość stanowi raczej atmosfera: stare drzewa, zacienione alejki, historyczne nagrobki i spokój, który kontrastuje z gwarem pobliskich ulic. Osoby zainteresowane lokalną historią znajdą tu ślady dziewiętnastowiecznego Berlina, a miłośnicy fotografii – spokojne, melancholijne kadry.
W 1879 roku wzniesiono tu neoromańską kaplicę projektu Gustava Knoblaucha. Jest ona objęta ochroną jako zabytek.
Kto jest tu pochowany?
Znanych postaci spoczywa tu niewiele. Najbardziej rozpoznawalny jest Otto Pohl, przewoźnik zwany „Kutschenkönig von Berlin", czyli berlińskim królem dorożek. Pochowano tu także lokalnych karczmarzy, w tym Emila Fleskego i Gerharda Gericke, oraz siostrę pielęgniarkę Brigittę Wiesner. Groby z pierwszych lat istnienia cmentarza w większości nie zachowały się.
Osobne miejsce zajmuje wspólny grób trzech bojowników ruchu oporu: Fritza Riedla, Kurta Rittera i Willego Heinzego, zamordowanych w latach 1944–1945. Przypomina o nich kamień pamięci z napisem „Die Toten mahnen" („Umarli przestrzegają").
Jak zwiedzać cmentarz z szacunkiem?
Jest to czynne miejsce pochówku, więc obowiązują zasady zachowania ciszy. Warto poruszać się spokojnie po alejkach, nie wchodzić na groby i unikać głośnych rozmów. Fotografując, trzeba pamiętać o rodzinach osób pochowanych, które mogą przebywać na miejscu. Przed wizytą dobrze sprawdzić aktualne godziny otwarcia, ponieważ cmentarze często mają ograniczony czas dostępu.
Najczęstsze pytania
Kiedy założono cmentarz? W 1867 roku, w ówczesnej kolonii Friedrichsberg.
Ile ma powierzchni? Źródła podają różne wartości; najczęściej wymienia się około dwóch hektarów.
Czy leży blisko innych cmentarzy Friedrichshain? Nie, w przeciwieństwie do większych nekropolii tej dzielnicy leży osobno, w środku osiedla.
Kto jest tu pochowany? Między innymi Otto Pohl, zwany berlińskim królem dorożek, oraz trzech bojowników ruchu oporu, pochowanych we wspólnym grobie.
Do jakiego wyznania należy cmentarz? Jest to cmentarz ewangelicki.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.