Pamplona town hall

Casa Consistorial to zabytkowy ratusz Pampeluny (Pamplona/Iruña), stojący na niewielkim, zamkniętym placu Plaza Consistorial w samym sercu starego miasta.

Dlaczego ratusz stoi właśnie tutaj

Do 1423 roku dzisiejsza Pampeluna była w rzeczywistości trzema odrębnymi, rywalizującymi ze sobą miastami: Navarrería, San Cernín i San Nicolás. Król Karol III Szlachetny postanowił połączyć je w jeden ośrodek miejski z jednym wspólnym zarządem. Budynek ratusza wzniesiono w punkcie, w którym stykały się granice tych trzech miast — nie przez przypadek, a jako świadomy symbol zjednoczenia i zakończenia sporów między dzielnicami. Ten gest wciąż widać w samej lokalizacji: plac jest niewielki, otoczony wąskimi uliczkami starówki, a sama Casa Consistorial zajmuje w nim centralne, honorowe miejsce.

Pierwszy budynek nie przetrwał do naszych czasów w całości. Uznano go za znajdujący się w stanie ruiny i rozebrano w 1752 roku, a osiem lat później na tym samym miejscu otworzono nową siedzibę władz miejskich. Kolejna duża zmiana nastąpiła w XX wieku — w 1951 roku wyburzono większość starej konstrukcji, zachowując jednak fasadę. Bezpowrotnie straciliśmy przy tym część oryginalnego wnętrza, w tym cenne barokowe schody, które nie doczekały naszych czasów.

Co warto zobaczyć na samej fasadzie

To, co dziś przyciąga wzrok na Plaza Consistorial, to XVIII-wieczna fasada łącząca późny barok z elementami neoklasycyzmu — projekt przypisywany pochodzącemu z Pampeluny duchownemu i architektowi Joségo de Zay y Lorda, a rzeźbiarska dekoracja jest dziełem Josego Jiméneza. Warto zwolnić krok i przyjrzeć się detalom: ornamentom roślinnym, dwóm alegorycznym postaciom kobiecym flankującym główne wejście — uosobieniom Rozwagi i Sprawiedliwości — oraz umieszczonym wyżej figurom Herkulesa i Alegorii Sławy, które wieńczą całą kompozycję. Złocone elementy i herby dodają fasadzie odświętnego, uroczystego charakteru, jakby budynek cały czas był przygotowany na wielkie wydarzenie.

Dlaczego to miejsce zna cała Hiszpania

Plac przed ratuszem jest punktem zerowym festiwalu San Fermín. Właśnie z balkonu Casa Consistorial 6 lipca w południe wystrzeliwana jest rakieta chupinazo, która oficjalnie otwiera dziewięciodniowe święto — moment transmitowany w telewizji ogólnokrajowej i wypełniający cały plac tłumem w białych ubraniach i czerwonych szalikach. Ten sam plac gości też uroczyste, znacznie bardziej stonowane zamknięcie festynu w nocy z 14 na 15 lipca, symboliczny pochówek Pobre de Mí. Poza tymi kilkoma dniami w roku miejsce funkcjonuje jako spokojny, reprezentacyjny punkt orientacyjny starego miasta — dobry punkt startowy do dalszego zwiedzania wąskich uliczek dzielnicy San Saturnino i San Nicolás.

Najczęstsze pytania

Czy do ratusza można wejść w środku? Casa Consistorial jest budynkiem administracyjnym, więc dostęp do wnętrza bywa ograniczony do godzin pracy urzędu i konkretnych okazji; sam plac i fasada są dostępne przez cały czas.

Skąd wzięła się nazwa Plaza Consistorial? Nazwa pochodzi od słowa „consistorio”, oznaczającego radę miejską — to właśnie tutaj od średniowiecza mieści się władza samorządowa Pampeluny.

Czy fasada, którą widzimy dziś, jest oryginalna? Widoczna fasada pochodzi z XVIII wieku i została zachowana podczas przebudowy budynku w 1951 roku, mimo że większość konstrukcji za nią wzniesiono od nowa.

Jak dojść na plac od strony katedry? Plac Consistorial leży w obrębie starego miasta, kilka minut spacerem od katedry Santa María la Real, wąskimi uliczkami typowymi dla historycznego centrum Pampeluny.