Palacio de los Álava Esquivel

Palacio de los Álava Esquivel wznosi się w samym sercu historycznego centrum Vitoria-Gasteiz, między ulicami Herrería i Zapatería, i należy do najbardziej okazałych rezydencji szlacheckich baskijskiej stolicy Álavy.

Skąd wziął się ten pałac?

Budowę rozpoczęła w 1488 roku para Pedro Martínez de Álava i María Díez de Esquível, którzy dali budynkowi nazwisko noszone do dziś. Prace dokończył w 1535 roku ich syn, Diego de Álava y Esquível, nadając rezydencji ostateczny renesansowy kształt. W 1865 roku pałac przeszedł gruntowną przebudowę, podczas której dodano neogotyckie elementy widoczne dziś na elewacjach.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Pałac ma dwie odrębne fasady wychodzące na dwie różne ulice starówki - starszą, od strony Zapatería, i późniejszą, od Herrería. Ta dwoistość odzwierciedla kolejne etapy rozbudowy budynku na przestrzeni stuleci. Od strony wewnętrznego ogrodu, pomiędzy dwiema wieżami flankującymi budowlę, wisi charakterystyczny zegar znany jako "Reloj de la Batalla" - Zegar Bitewny. Według rodzinnej tradycji przywiózł go z angielskiego okrętu Ignacio María de Álava y Sáenz de Navarrete, generał porucznik marynarki wywodzący się z rodu Álava, jako łup wojenny spod Trafalgaru w 1805 roku. Tabliczka na budynku podaje jednak datę 25 czerwca 1782 roku, co każe podejrzewać, że zegar mógł trafić do rodziny przy innej okazji, być może podczas oblężenia Gibraltaru.

Jaki związek ma pałac z historią Hiszpanii?

Rezydencja Álava-Esquivel gościła pod swoim dachem koronowane głowy i dowódców wojskowych - nocował tu między innymi król Francji Franciszek I. Szczególne miejsce w historii budynku zajmuje jednak wojna z Napoleonem: to właśnie generał Miguel Ricardo de Álava, wywodzący się z rodziny właścicieli pałacu, walczył u boku księcia Wellingtona w bitwie pod Vitorią w 1813 roku - starciu, które przesądziło o wycofaniu wojsk francuskich z Półwyspu Iberyjskiego i przyspieszyło upadek Napoleona.

Kto jest właścicielem pałacu dzisiaj?

Losy budynku przybrały nietypowy obrót w XX wieku - obecnie właścicielem pałacu jest rada miejska Tangeru w Maroku. Władze Vitoria-Gasteiz zwracały się do marokańskich włodarzy z prośbą o przeprowadzenie prac konserwatorskich, by ocalić zabytek przed dalszą degradacją.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Pałac stoi w samym środku starówki Vitoria-Gasteiz, w otoczeniu innych renesansowych rezydencji szlacheckich - to jeden z przystanków na szlaku siedmiu pałaców miasta. Najlepiej dotrzeć tu pieszo, spacerując wzdłuż ulic Herrería i Zapatería, które należą do najstarszej, średniowiecznej części miasta. Ponieważ budynek pozostaje w rękach instytucjonalnych i nie pełni funkcji muzealnej, zwiedzanie ogranicza się do podziwiania obu fasad z zewnątrz - warto zaplanować spacer w ciągu dnia, kiedy światło najlepiej oświetla detale kamieniarki i charakterystyczny zegar.

Najczęstsze pytania

Czy pałac Álava Esquivel można zwiedzać od środka? Nie, budynek nie pełni funkcji muzealnej i pozostaje własnością rady miejskiej Tangeru, dlatego dostępne jest wyłącznie oglądanie obu fasad z ulicy.

Dlaczego pałac ma dwie fasady? Rezydencja była rozbudowywana etapami od XV do XIX wieku, a każda z ulic - Zapatería i Herrería - otrzymała fasadę z innego okresu budowy.

Co to jest "Reloj de la Batalla"? To zegar zawieszony między wieżami od strony ogrodu, według tradycji zdobyty na angielskim okręcie przez członka rodziny Álava - choć data na tabliczce budzi wątpliwości co do konkretnej bitwy.

Jaki związek ma pałac z bitwą pod Vitorią? Generał Miguel Ricardo de Álava, spokrewniony z rodem właścicieli, walczył u boku Wellingtona w decydującej bitwie z Napoleonem w 1813 roku.